توافق ایران و عمان به معنای اخذ عوارض؟؟ ایران خواستار دریافت ۵ تا ۷ درصد از ارزش محمولههاست
جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵
هنوز متنی از توافق میان ایران و عمان منتشر نشده اما گفته میشود دو کشور بر سر تردد کشتیها در تنگه هرمز به توافق رسیدهاند. آیا این به معنای اخذ عوارض از سوی ایران است؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از ماه مارس تاکنون حداقل چهار بار تنگه هرمز را “باز” اعلام کرده است، اما هر بار ظرف چند روز، درگیریها یا انسداد این آبراه بینالمللی از سر گرفته شده است.
حالا پس از چندین مرتبه رفت و برگشت، ظاهرا ایران و عمان به توافقی برای عبور کشتیها از تنگه هرمز رسیدهاند.
یک منبع مطلع و نزدیک به مذاکرات ایران و عمان به العربیه گفت: بر اساس توافق انجامشده که در روزهای آتی رسما اعلام خواهد شد، کشتیهای ورودی به تنگه هرمز از مسیر کشتیرانی نزدیکتر به سواحل ایران عبور خواهند کرد و کشتیهای خروجی از تنگه هرمز از مسیر کشتیرانی نزدیکتر به سواحل عمان استفاده خواهند کرد.
این در حالی است که خبرگذاری رویترز نقطه اختلاف حلنشده در این مذاکرات را ترافیک خروجی دانسته و نوشته است: مذاکرهکنندگان منطقهای خواهان نظارت منطقهای بر بازرسیها هستند و میخواهند هرگونه عوارضی اسماً “داوطلبانه” باقی بماند. در حالی که ایران خواستار دریافت ۵ تا ۷ درصد از ارزش محمولههاست، عمان رقم ۳ درصد را مطرح کرده و واشنگتن هم خواهان عوارض صفر است.
اما آنچه رویترز هم تایید کرده کنترل کشتیهای ورودی توسط ایران است. این خبرگزاری نوشته است: پیشنهادی که هماکنون روی میز قرار دارد کنترل کشتیهای واردشده به خلیج فارس از طریق هرمز را به تهران واگذار میکند. این اقدام یکی از بزرگترین امتیازات به جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ خواهد بود و اصرار مکرر واشنگتن مبنی بر عدم پذیرش کنترل ایران بر این آبراه را معکوس میکند.
دو مقام منطقهای و یک منبع مطلع از ایران به رویترز گفتهاند تهران در آینده میتواند عوارض سنگینی از نفتکشهایی که از طریق تنگه هرمز وارد خلیج فارس میشوند مطالبه کند. در صورت اجرا، این یکی از مهمترین امتیازاتی خواهد بود که تاکنون به ایران داده شده است.
اولین پرسشی که در این رابطه مطرح میشود درباره قانونی بودن دریافت عوارض از یک آبراه بینالمللی است. بر اساس حقوق دریاها، عبور از تنگههای بینالمللی باید بدون دخالت کشور ساحلی انجام شود و کشورهای ساحلی تنها مجاز به دریافت هزینههای محدود خدماتی، از جمله راهنمایی دریایی و یدککشی هستند.
آیا توافق برای گرفتن عوارض از سوی ایران، خلاف این مقررات نیست؟
“ سعید محمودی، کارشناس حقوق دریاها، در این باره میگوید هنوز متن توافق را ندیده است و حدس میزند مسئله تنها بر سر ایجاد یک کانال جدید عبور و مرور در میانه تنگه هرمز باشد و هنوز مشخص نیست که ایران قطعا بخواهد از این کانال عوارض دریافت کند.
سعید محمودی میگوید دریافت عوارض از کشتیها در تنگه هرمز “قطعا خلاف حقوق بینالملل جاری و کنونی ناظر بر عبور کشتیها از تنگه هرمز است
او همچنین تاکید میکند که این تنها یک راهحل موقتی برای “ترمیم زخم” ناشی از “عهدشکنی آمریکا” در توافق قبلی است. محمودی در توضیح این مسئله به دویچهوله میگوید: بعد از امضای قرارداد قبلی که در آن تصریح شده بود ایران مسیرها را باز نگه میدارد اما همه کشتیها باید تنها از مسیر تعیینشده از سوی ایران تردد کنند، ترامپ یک کانال در نزدیکی عمان ایجاد کرد و این خلاف موافقتنامه بود و همین کار را به شکست آتشبس و حمله به کشتیها کشاند. حالا این توافق برای ترمیم آن زخم است تا این دو کشور بتوانند با هم مذاکره کنند.یک مقام دولت ایالات متحده روز پنجشنبه ۱۵ مرداد به صدای آمریکا گفت هرگونه مسیر موقتی که در چارچوب گفتوگوهای جاری برای ازسرگیری عبور و مرور از تنگه هرمز ایجاد شود، بدون هیچگونه مانع، عوارض، یا الزام به دریافت مجوز خواهد بود.