تهران در حال پاکسازی سریع سایت هستهای لویزان پس از حملات اسرائیل است
جمعه ۷ شهریور ۱۴۰۴
مؤسسۀ علوم و امنیت بینالمللی که در زمینۀ نظارت و تحلیل برنامههای هستهای کشورهای مختلف فعالیت میکند، در گزارشی که چهارشنبه ۵ شهریور منتشر شد، نوشت تصاویر ماهوارهای که توسط شرکت مکسار تکنولوژی در روزهای ۱۲ تیر و ۲۸ مرداد از سایت «مژده» در لویزان گرفته شده، احتمال تلاش ایران برای از بین بردن آثار و نشانههای فعالیت در راستای تولید بمب هستهای را تقویت کرده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشتر تأکید کرده بود که سایت مژده در کنار دانشگاه مالک اشتر که با نام لویزان ۲ نیز شناخته میشود، ارتباط مستقیمی با طرح هستهای «آماد» ایران داشت اما جمهوری اسلامی هیچگاه به بازرسان آژانس امکان بازدید از این سایت را نداد و مانع از گفتوگوی آژانس با دانشمندان و نیروهای فعال در این سایت شد. به گزارش آژانس، این محوطه همچنین محل مرکز آزمایش آمادگی دفاعی مدرن، مؤسسهٔ فیزیک کاربردی و بعدها هم محل فعالیت گروه موسوم به کریمی در سازمان سپند بود؛ گروه «شهید کریمی» از سوی وزارت خزانهداری آمریکا بهعنوان نهادی که بر روی طرحهای موشکی و مواد منفجرهٔ هستهای کار کرده، تحریم شد.
اسرائیل در طول جنگ ۱۲ روزه دو بار سایت مژده را هدف حملات هوایی قرار داد؛ در حملهٔ نخست، چندین ساختمان از جمله ساختمانی که تصور میرفت با گروه تخصصی شهید کریمی مرتبط باشد، و یک کارگاه جنبی مرتبط با مؤسسهٔ فیزیک کاربردی هدف بمبهای اسرائیل قرار گرفت.
اسرائیل در دور دوم حملات علیه سایت مژده، ساختمان مؤسسهٔ فیزیک کاربردی و یک کارگاه دیگر را منهدم کرد و به یک ساختمان مجاور نیز که ظاهراً با تحرکات امنیتی مرتبط بود، خسارات بیشتری وارد کرد. این مؤسسه افزوده است که تصاویر گرفتهشده در روز سوم ژوئیه آغاز عملیات پاکسازی سایت را درحالیکه هنوز بقایای ساختمانهای بهشدت آسیبدیده یا ویرانشده در محل بود، نشان داده و تصاویر ماهوارهای شش هفته بعد از آن، در روز نوزدهم ژوئیه حاکی از آن است که ساختمانی که گمان میرفت محل استقرار فعالیت گروه تخصصی شهید کریمی بوده نیز جمعآوری و پاکسازی شده است.
مؤسسهٔ علوم و امنیت بینالمللی افزوده است که اقدام شتابزدهٔ ایران برای تخریب و پاکسازی آوار این ساختمانها میتواند تلاش برای از بین بردن آثار و محدود کردن دسترسی به هرگونه بازرسی احتمالی آتی جهت دستیابی به شواهدی از فعالیتهای تحقیق و توسعهٔ هستهای مرتبط با سلاح اتمی باشد که ایران پیشتر آن را اعلام نکرده بود.جمهوری اسلامی ایران هنوز به این گزارش که زیر نظر دیوید آلبرایت، کارشناس ارشد هستهای و ناظر پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تهیه و منتشر شده واکنش نشان نداده است.
گزارش این مؤسسه همزمان با ورود دوبارهٔ نخستین گروه از بازرسان آژانس به ایران، پس از حدود دو ماه و نیم وقفه در کار آنها، منتشر شده است.