تصویب دو فوریت لایحه جنجالی دولت در مجلس که منتقدان آن را ” لایحه خفقان” نامیدهاند
دوشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۴
مجلس شورای اسلامی دوفوریت لایحۀ جنجالی دولت برای تشدید مجازات انتشار “اخبار خلاف واقع” را بهرغم انتقادهای گسترده به آن تصویب کرد؛ لایحهای که درخواستها از دولت برای پس گرفتن آن همچنان ادامه دارد. هنگام رأیگیری در مجلس در روز یکشنبه ۵ مرداد، ۲۰۵ نفر از ۲۵۷ نماینده به دو فوریت این لایحه رأی مثبت دادند، ٤۹ با آن مخالفت کردند و سه نفر نیز به آن رأی ممتنع دادند.
تصویب «دو فوریت» که بهمعنای بررسی لایحه با اولویت بسیار بالا و در حداقل زمان ممکن است، در حالی است که اعتراضها به این لایحه همچنان ادامه دارد و منتقدان آن را مخالف حق آزادی بیان دانسته و به آن لقب “لایحه خفقان” دادهاند.
این لایحه که بهگفتهٔ منتقدان، سرکوب آزادی بیان در ایران را تشدید میکند، روز هشتم تیر با قید دو فوریت در هیئت دولت جمهوری اسلامی تصویب و ۳۰ تیرماه به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد تا بررسی و تصویب شود. در تازهترین واکنشها، انجمن صنفی روزنامهنگاران نیز این لایحه را «مغایر با اصول قانون اساسی و حقوق بنیادین مردم» خواند و با انتشار نامهای سرگشاده به مسعود پزشکیان رئیسجمهور، «مصرانه» از او خواست که این لایحه را از مجلس پس بگیرد. وزارت دادگستری دولت پزشکیان اما میگوید تصویب این لایحه نه تنها مانعی برای آزادی بیان نیست بلکه اجرای اصول متعدد قانون اساسی است. در صورتی که این لایحه در مجلس شورای اسلامی تصویب و به قانون تبدیل شود، مجازات منتشرکنندگان «اخبار خلاف واقع» میتواند تا ۱۵ سال حبس نیز افزایش یابد.
انجمن صنفی روزنامهنگاران در نامهاش به پزشکیان اعلام کرد تصویب این لایحه «نقطهعطفی منفی در تاریخ آزادیهای مدنی و رسانهای کشور خواهد بود، بهویژه آنکه برای نخستینبار، در متنی قانونی، سانسور بهصراحت مجاز و حتی تکلیف شده است».
در اقدامی عجیب، نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی کشور، نیز با انتشار یادداشتی انتقادی در این باره نوشت: «آیا لایحۀ حاضر بازتابدهندۀ روح شفافیتخواه دولت است یا نتیجۀ فشار نهادهای فرادولتی و نگرانیهای امنیتی؟»
نورنیوز همچنین افزود راه مقابله با تهدیدها در فضای مجازی «رویکرد مجازاتمحور یا نظارتهای شبیه به سانسور نیست، بلکه توسعه زیرساختهای سواد رسانهای، ایجاد نظام شفاف اطلاعرسانی رسمی و تقویت مسئولیت حقوقی پلتفرمها است».
واکنش فردی فعالان رسانههای و چهرههای سیاسی و دانشگاهی هم به این لایحه همچون روزهای گذشته ادامه دارد.
علی شریفی زارچی، استاد دانشگاه شریف که از حامیان سرسخت مشارکت در انتخابات ریاستجمهوری برای انتخاب شدن پزشکیان بود، این لایحه را «لایحه خفقان» خواند و نوشت: «از همهی هممیهنان به خاطر دعوت به انتخاب پزشکیان عذرخواهی میکنم و متعهد خواهم بود هرگز این اشتباه را تکرار نکنم.»