سه شنبه ۲ تیر ۱۴۰۵

میانجی‌ها اعلام کردند ایران و ایالات متحده روز دوشنبه توافق کردند خطوط ارتباطی مستقیمی برای باز نگه داشتن تنگه راهبردی هرمز و پایان دادن به درگیری‌ها در لبنان ایجاد کنند. این توافق پس از نخستین دور مذاکرات دو کشور در سوئیس برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه حاصل شد.
در بیانیه مشترک دو کشور میانجی یعنی پاکستان و قطر آمده است که: «طرف‌ها با تشکیل یک کمیته عالی موافقت کردند که مسئول نظارت سیاسی بر روند میانجی‌گری خواهد بود. مذاکره‌کنندگان ارشد به‌طور منظم به این کمیته گزارش خواهند داد و گروه‌های کاری مسئول موضوعات هسته‌ای، تحریم‌ها و نیز گروه نظارت و حل‌وفصل اختلافات را هدایت خواهند کرد تا اجرای مؤثر تفاهم‌نامه و دیگر مسائل تضمین شود. کمیته عالی بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز به توافق رسیده است؛ نقشه‌ای که زمینه را برای آغاز فوری گفت‌وگوهای فنی بیشتر فراهم می‌کند.»
هیئت‌های مذاکره‌کننده به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز یک‌شنبه گفت‌وگوها را آغاز کردند؛ مذاکراتی که بخشی از دوره دوماهه مذاکره پیش‌بینی‌شده در توافق مقدماتی هفته گذشته است. پاکستان و قطر، دو کشور میانجی، اعلام کردند این مذاکرات در «فضایی مثبت و سازنده» برگزار شده است. آن‌ها افزودند: «پیشرفت‌های امیدوارکننده‌ای حاصل شده است، از جمله ایجاد سازوکاری برای ادامه گفت‌وگوهای فنی».
به گفته میانجی‌ها، همچنین یک کانال ارتباطی برای «جلوگیری از بروز حوادث و سوءتفاهم» در تنگه هرمز ایجاد شده است. میانجی‌ها همچنین از تشکیل یک «هسته رفع تنش» میان طرف‌های مذاکره و مقام‌های لبنانی خبر دادند که هدف آن جلوگیری از شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌ها در لبنان است. بر اساس این بیانیه، مذاکرات فنی در ادامه هفته جاری در اقامتگاه بورگن‌اشتوک سوئیس ادامه خواهد یافت.
نخستین دور مذاکرات میان مقام‌های ارشد آمریکا و ایران در اقامتگاه بورگن‌اشتوک سوئیس بامداد دوشنبه پس از یک روز گفت‌وگو به پایان رسید. این مذاکرات در حالی برگزار شد که ایران از بسته شدن دوباره تنگه هرمز خبر داده بود و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز تهدید کرده بود در صورت شکست دیپلماسی، حملات به ایران را از سر خواهد گرفت.
میانجی‌ها همچنین اعلام کردند طرفین درباره ایجاد سازوکاری برای پایان دادن به درگیری‌ها در لبنان و راه‌اندازی یک کانال ارتباطی برای تضمین عبور ایمن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز توافق کرده‌اند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز در پیامی اعلام کرد که ایران موفق به دریافت مجوزهای لازم برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده و یک برنامه بازسازی و توسعه برای ایران آغاز شده است.
در پی انتشار بیانیه مشترک، بهای نفت برنت بیش از یک دلار کاهش یافت و به ۷۹ دلار و ٤٤ سنت در هر بشکه رسید.
با این حال، روایت‌های ایران و آمریکا از روند مذاکرات متفاوت بود. خبرگزاری تسنیم گزارش داد که هیئت ایرانی پس از انتشار تهدیدهای ترامپ به اتاق مذاکرات بازنگشت و گفت‌وگوها از طریق میانجی‌های قطری و پاکستانی ادامه یافت. در مقابل، یک دیپلمات آمریکایی به رویترز گفت هیئت ایرانی مذاکرات را ترک نکرده و گفت‌وگوها تا بامداد ادامه داشته است.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، که ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده داشت، گفت در مذاکرات درباره تنگه هرمز، لبنان، مسائل هسته‌ای و اجرای مفاد تفاهم‌نامه گفت‌وگو شده و در کاهش تنش‌ها در لبنان نیز پیشرفت‌هایی حاصل شده است.