تشدید فشار امنیتی: بازداشت و پیگرد هنرمندان، نویسندگان، شاعران، موسیقیدانان و دیگر چهره‌های فرهنگی
پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵
مرکز حقوق بشری در ایران، سه‌شنبه ۱۴ مهر، در گزارشی اعلام کرد که شماری از هنرمندان و چهره‌های فرهنگی به‌صورت غیرقانونی بازداشت و در بی‌خبری نگه داشته شده یا تحت تعقیب و محاکمه قرار گرفته‌اند و در نظامی قضایی گرفتار شده‌اند که در آن اتهام‌های امنیتی، بازداشت‌های طولانی‌مدت، اعترافات اجباری و محاکمه‌های نمایشی می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری برای آنان داشته باشد.
این گزارش تأکید کرده است که فشارها به‌ویژه بر هنرمندان و فعالان فرهنگی متعلق به اقوام مختلف ایران، از جمله عرب‌های اهواز، کردها و لرها شدیدتر است.
بازداشت هنرمندان در شهرهای مختلف ایران
مرکز حقوق بشر در ایران می‌گوید در هفته‌های اخیر چندین فعال فرهنگی در شهرهای مختلف استان خوزستان از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شده‌اند و شماری دیگر نیز از سوی مقام‌های قضایی احضار شده‌اند؛ محل نگهداری و وضعیت برخی از آنان همچنان نامعلوم است.
یافته‌های این مرکز نشان می‌دهد چند تن از این فعالان فرهنگی و هنرمندان در ارتباط با پرونده‌ای مشترک دربارهٔ تولید و اجرای یک ترانه و انتشار آن در یوتیوب بازداشت شده‌اند؛ این در حالی است که این اثر مجوز رسمی داشته است.
مهدی ناصری، رئیس انجمن شعر عربی شهرستان شوش، و عارف ناصری، فعال فرهنگی، در ارتباط با ترانهٔ از کارون تا درخت زیتون بازداشت شدند؛ ترانه‌ای که با مجوز اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی اهواز تولید شده بود.
حسین اهوازی و مهدی زائری، خوانندگان این اثر، نیز احضار و تهدید شدند و محمد کعبی، معروف به “ابوادریس”، و مهدی خالدی، فیلمساز و فعال فرهنگی عرب اهل شوشتر، نیز در ارتباط با همین پرونده بازداشت شدند.
این گزارش همچنین به بازداشت اسد حلفی، فعال فرهنگی عرب ۳۷ ساله، اشاره کرده است که پس از یورش نیروهای امنیتی به خانه‌اش در محله گل‌دشت اهواز به مکانی نامعلوم منتقل شد.
از دیگر موارد ذکرشده در گزارش، محکومیت غیابی نیما صفار، شاعر و نویسنده اهل گرگان، به چهار سال و هشت ماه زندان از سوی شعبه یک دادگاه انقلاب بندرعباس است.
همچنین وحید علیزاده رزازی، شاعر و مترجم، برای اجرای حکم ۷۵ روز حبس تعزیری به زندان تهران بزرگ احضار شده و روزبه گیلاسیان، نویسنده اهل گرگان، نیز از سوی همان شعبه دادگاه انقلاب بندرعباس به چهار سال و هشت ماه زندان محکوم شده است.
این گزارش همچنین به بازداشت یوسف رحیمی، فعال ادبی و فرهنگی و رئیس انجمن فرهنگی و ادبی «هه‌ژە» در بانه، اشاره کرده است. او به‌گفتهٔ این مرکز بدون حکم قضایی در خیابان توسط مأموران وزارت اطلاعات بازداشت شده و تا زمان انتشار گزارش اطلاعاتی دربارهٔ اتهام یا محل نگهداری او منتشر نشده است.
رحیم مولائیان، نقاش و مجسمه‌ساز ۶۶ ساله اهل بابل، نیز به شش ماه زندان محکوم شده است. به‌گفتهٔ مرکز حقوق بشر در ایران، نقاشی‌های او و پست‌های انتقادی‌اش در اینستاگرام از جمله مستندات پرونده بوده‌اند.
این گزارش همچنین از تأیید حکم ۷۴ ضربه شلاق برای پرستو احمدی، خواننده، و هشت تن از اعضای گروه تولید و نوازندگان او از سوی دادگاه تجدیدنظر استان قم خبر داده است.
شیدا صابری، هنرمند لر اهل یاسوج و ساکن شیراز، نیز از دیگر افرادی است که نام او در این گزارش آمده است. او ۲۹ شهریور بازداشت و به زندان عادل‌آباد شیراز منتقل شده است و تا زمان انتشار گزارش، دلیل بازداشت یا اتهام او اعلام نشده بود.
مرکز حقوق بشر در ایران در پایان تأکید کرده است که در بسیاری از این پرونده‌ها دلیل بازداشت یا اتهام افراد اعلام نشده و در مواردی نیز آثار هنری، نوشته‌ها یا فعالیت آنان در شبکه‌های اجتماعی مستقیماً مبنای پرونده قضایی قرار گرفته است.