پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵

در هفته‌های اخیر، اعتراضات کارگران معدن در ترکیه بار دیگر توجه افکار عمومی و
رسانه‌ها را به خود جلب کرده است؛ اعتراضاتی که با راهپیمایی طولانی، تحصن در
پایتخت، اعتصاب غذا و در نهایت بازداشت گسترده کارگران همراه بوده و به یکی از
مهم‌ترین رخدادهای کارگری این کشور تبدیل شده است.
ماجرای این اعتراضات به ماه‌ها پیش بازمی‌گردد؛ زمانی که کارگران شاغل در معدن
زغال‌سنگ شرکت «دوروک (Doruk Madencilik) با مشکل عدم پرداخت دستمزد و
مزایای قانونی خود مواجه شدند. به گفته کارگران و نمایندگان اتحادیه، حقوق آن‌ها
برای چندین ماه، در برخی موارد تا پنج ماه پرداخت نشده و مطالبات دیگری از جمله
سنوات، اضافه‌کاری، پاداش‌ها و مزایای مربوط به دوره‌های مختلف کاری نیز
همچنان معوق مانده است.
این وضعیت در شرایطی رخ داده که به گفته کارگران، تغییر مالکیت و مدیریت معدن در
سال‌های گذشته نیز به تشدید مشکلات انجامیده است. این معدن در سال ۲۰۱۶ توسط
صندوق بیمه سپرده پس‌انداز (TMSF) تصرف و در سال ۲۰۲۲ به یک هلدینگ
خصوصی واگذار شد. به گفته اتحادیه مستقل کارگران معدن، پس از این انتقال، روند
نقض حقوق کارگران شدت گرفت و بسیاری از تعهدات کارفرما نسبت به کارکنان نادیده
گرفته شد.
در نتیجه این شرایط، تعداد کارگران معدن که پیش‌تر حدود ۱۲۰۰ نفر بود، به‌تدریج
کاهش یافت و به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر رسید. بسیاری از کارگران یا اخراج شدند یا به
دلیل شرایط دشوار کاری و عدم پرداخت دستمزد، ناچار به ترک کار شدند. کارگران
باقی‌مانده نیز با مشکلات جدی در زمینه ایمنی محیط کار مواجه بودند و گزارش‌هایی
از استفاده از تجهیزات قدیمی و ناکافی منتشر شد.
با انباشت این مشکلات و بی‌نتیجه ماندن پیگیری‌ها، کارگران تصمیم به سازمان‌دهی
یک اقدام اعتراضی گسترده گرفتند. این اقدام با هدایت و سازمان‌دهی “اتحادیه مستقل
کارگران معدن” برنامه‌ریزی شد و هدف آن رساندن صدای کارگران به مسئولان دولتی
و افکار عمومی بود.

در همین راستا، در تاریخ ۱۱ آوریل، گروهی از کارگران معدن از منطقه میهالیچچیک
در استان اسکی‌شهیر راهپیمایی خود را به سمت آنکارا آغاز کردند. این راهپیمایی که
حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ کیلومتر طول داشت، در مدت حدود ۹ روز انجام شد و کارگران در
طول مسیر با دشواری‌های زیادی مواجه بودند.
هدف نهایی این راهپیمایی، رسیدن به ساختمان وزارت انرژی و منابع طبیعی در پایتخت
ترکیه و طرح مستقیم مطالبات کارگران بود.
با این حال، در آستانه این راهپیمایی، باشاران آکسو از سازمان‌دهندگان اصلی و
رهبران اتحادیه مستقل کارگران معدن بازداشت شد. این اقدام با واکنش گسترده محافل
کارگری و تشکل‌های بین‌المللی مواجه شد.
فدراسیون جهانی اتحادیه‌های کارگری (WFTU) با صدور بیانیه‌ای، بازداشت آکسو
را محکوم کرد و خواستار آزادی فوری او شد.
با وجود این بازداشت، کارگران به حرکت خود ادامه دادند و راهپیمایی
برنامه‌ریزی‌شده را متوقف نکردند.
کارگران در طول مسیر، با برگزاری تجمعات و سردادن شعار، تلاش کردند توجه افکار
عمومی را به وضعیت خود جلب کنند.
پس از طی این مسیر طولانی، کارگران سرانجام در روز ۲۰ آوریل به آنکارا رسیدند و
در مقابل ساختمان وزارت انرژی تجمع کردند. این تجمع به‌سرعت به یک تحصن
اعتراضی تبدیل شد.
کارگران در اقدامی نمادین، پیراهن‌های خود را از تن درآوردند و با نوشتن شعارهایی
از جمله «ما گرسنه‌ایم» بر بدن خود، اعتراضشان را به نمایش گذاشتند. آن‌ها همچنین
اعلام کردند که در صورت عدم پاسخگویی مسئولان، دست به اعتصاب غذا خواهند زد.
در ادامه، با بی‌پاسخ ماندن مطالبات، کارگران اعتصاب غذای خود را در مقابل ساختمان
وزارتخانه آغاز کردند. این اقدام نشان‌دهنده شدت نارضایتی و ناامیدی کارگران از روند
موجود بود.
در طول این تحصن، کارگران با استفاده از ابزارهای نمادین دیگری نیز اعتراض خود را
ادامه دادند. از جمله، آن‌ها با کوبیدن کلاه‌های ایمنی خود به زمین و سوت زدن، توجه
رهگذران و رسانه‌ها را جلب کردند و تلاش کردند صدای خود را به گوش مسئولان
برسانند.
با این حال، به گفته منابع خبری و اتحادیه کارگران، هیچ پاسخ مشخصی از سوی
وزارت انرژی به این اعتراضات داده نشد. کارگران اعلام کردند که به جای دریافت
پاسخ، با برخورد نیروهای امنیتی مواجه شده‌اند.

در نهایت، در صبح روز سه‌شنبه، نیروهای امنیتی ترکیه وارد عمل شدند و اقدام به
بازداشت گسترده کارگران کردند. بر اساس گزارش‌ها، حدود ۱۱۰ کارگر معدن که در
این تجمع و اعتصاب غذا شرکت داشتند، بازداشت شدند.
اتحادیه مستقل کارگران معدن در واکنش به این اقدام اعلام کرد که بازداشت‌ها آن‌ها را
از ادامه مسیر منصرف نخواهد کرد.
در بیانیه این اتحادیه آمده است: ما معدنچی هستیم، بازداشت‌ها ما را متوقف نخواهد
کرد. ما از جایی که متوقف شدیم، ادامه خواهیم داد.
تا زمان انتشار این گزارش، وزارت انرژی ترکیه هیچ توضیح رسمی درباره این
بازداشت‌ها یا مطالبات کارگران ارائه نکرده است.
کارگران معدن دوروک تأکید کرده‌اند که تا زمان تحقق این مطالبات، به اعتراضات خود
ادامه خواهند داد.
این اعتراضات اکنون به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های کارگری در ترکیه تبدیل شده
است.