ترامپ در پایان اجلاس ناتو: توافقی با ایران در کار نیست و کار را تمام میکنم؛ حمایت همپیمانان واشنگتن
پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۵
رئیس جمهوری آمریکا روز چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵ با حضور در یک کنفرانس خبری در پایان اجلاس ناتو در آنکارای ترکیه، علت تغییر ادبیاتش نسبت به رهبران کنونی جمهوری اسلامی را شناخت بیشترش نسبت به این افراد عنوان کرد.
دونالد ترامپ گفت: این رهبران، خدمتگزاران خوبی برای مردم ایران نیستند، من هم دیگر با آنها توافق نکرده و کار را تمام خواهم کرد.
او جنگ و مقابله آمریکا با جمهوری اسلامی را کاری فوقالعاده و موفقیتی بسیار بسیار بزرگ» دانست و افزود: رهبران کنونی ایران به شدت به دنبال توافق با آمریکا هستند اما نمیدانند چگونه باید به تفاهم برسند. آنها شش ماه قبل ۵۲ هزار نفر از معترضان و مردم خود را کشتند و حالا من را در صدر فهرست ترورهایشان قرار دادهاند اما این احتمال هم وجود دارد که آنها توسط ما کشته شوند.
ترامپ در این جلسه، “هستهایزُدایی” از جمهوری اسلامی را بر قیمت نفت ارجح دانست و گفت: دست نیافتن رژیم ایران به سلاح هستهای از قیمت نفت مهمتر است. قیمت انرژی اگر کمی هم بالا برود دوباره بهسرعت سقوط خواهد کرد چرا که پس از بازگشایی تنگه هرمز سیلی از نفت به سرتاسر جهان روانه و تمام ذخایر آمریکا نیز پر شده است.
او در عین حال احتمال آغاز دوباره جنگ طولانی مدت با جمهوری اسلامی را رد و تصریح کرد: اگر آنها ضربهای به ما بزنند، با قدرتی ده برابر بزرگتر به آنها ضربه خواهیم زد.
پرزیدنت ترامپ طی سخنانش از عملکرد ایالات متحده در زمینه ونزوئلا نیز تمجید کرد، درباره خطر کمونیسم به مردم جهان هشدار داد، و از رشد اقتصادی و نظامی آمریکا طی ماههای گذشته ابراز رضایت کرد.
رئیس جمهوری آمریکا همچنین بر لزوم اختصاص ۵ درصد تولید ناخالص داخلی همه کشورهای ناتو برای تجهیز نظامی این پیمان تاکید کرد.
رئیسجمهوری آمریکا بار دیگر احتمال هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی ایران و حتی اشغال جزیره خارک، یکی از مراکز اصلی صادرات نفت ایران را مطرح کرد.
تنش میان ایران و آمریکا در پی حملات اخیر به سه نفتکش در تنگه هرمز تشدید شد. تهران پیشتر مسیری را برای عبور کشتیها از تنگه هرمز تعیین کرده و هشدار داده بود که با شناورهای متخلف برخورد خواهد شد.
اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر بیفایده بودن مذاکرات با ایران و پایان یافتن تفاهمی که هدف آن اتمام درگیریها بود به نگرانیها در خصوص از سرگیری احتمالی جنگ در میان بازیگران بین المللی و متحدان واشنگتن در منطقه دامن زده و هشدار مقامات نظامی ایران را نیز به همراه داشته است.
مواضع متحدان اروپایی ناتو: از حمایت قاطع تا بیطرفی و نگرانی اقتصادی
آلمان نشان داد در این خصوص با واشنگتن کاملا همسو است و به صورت کاملا صریح از اقدامات نظامی اخیر آمریکا علیه ایران حمایت کرد.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در موضعگیری خود کاملاً در کنار ایالات متحده ایستاد. او صراحتاً ایران را مقصر اصلی شکست تفاهمنامه دانست و اعلام کرد که تهران با اقدامات خود این توافق را نقض کرده است. مرتس همچنین از تصمیم ترامپ برای بهکارگیری نیروهای مسلح آمریکا دفاع کرد و آن را پاسخی قاطع و لازم در برابر رفتارهای ایران خواند.
بریتانیا؛ هشدار درباره بحران معیشتی و اصرار بر دیپلماسی
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، با لحنی نگرانکننده و محتاطانه به این رویداد واکنش نشان داد. آقای استارمر با چالشبرانگیز خواندن شرایط روزهای گذشته تاکید کرد که اولویت اصلی باید بازگشت فوری به میز مذاکره و احیای آتشبس میان واشنگتن و تهران باشد.
وی هشدار داد که تداوم این وضعیت و بدتر شدن بحران، مستقیماً بر بازارهای جهانی انرژی اثر میگذارد و در نهایت موجب افزایش چشمگیر قبوض و هزینههای زندگی خانوارهای بریتانیایی خواهد شد.
ایتالیا؛ مخالفت صریح با هرگونه مداخله نظامی
جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا راه خود را از دیگر متحدان نظامی آمریکا جدا کرد. وی با یادآوری موضع اولیه کشورش تاکید کرد که رم از ابتدا بنایی برای مشارکت در عملیات نظامی علیه ایران نداشته و در آینده نیز تحت هیچ شرایطی در حملات علیه خاک ایران شرکت نخواهد کرد.
این موضع نشاندهنده وجود شکاف جدی در میان اعضای ناتو برای ورود به یک درگیری نظامی جدید است.
رویکرد مشروط قدرتهای منطقهای
ترکیه بهرغم تنشهای اخیر به ظاهر نمیخواهد فرایند سیاسی را پایان یافته تلقی کند؛ مقامات ترک ضمن هشدار درباره تحریکات صورت گرفته، همچنان به شکلی محتاطانه به آینده تفاهمنامه ایران و آمریکا خوشبین هستند.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه در کنفرانس خبری مشترک با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در حاشیه نشست ناتو، دیدگاهی محتاطانه و مشروط ارائه داد.
آقای اردوغان ابراز امیدواری کرد که تفاهمنامه ایران و آمریکا در نهایت به پایداری صلح در خاورمیانه کمک کند. با این حال، او تاکید کرد که آنکارا در عین خوشبینی، به شدت محتاط است و هشدار داد که برای جلوگیری از شعلهور شدن جنگ، باید جلوی هرگونه اقدام تحریکآمیز از سوی طرفین گرفته شود.
بنبست در کانالهای دیپلماتیک
در این میان شواهد از احتمال بنبست در روند مذاکرات حکایت دارد و روایتهایی نیز از سوی برخی مقامات ایرانی و نیز رسانههای روس در خصوص احتمال متوقف شدن کامل گفتگوها مطرح شده است.
خبرگزاری روسی تاس به نقل از یک مقام دیپلماتیک ایرانی گزارش داد که روند مذاکرات برای دستیابی به یک توافق جامع میان تهران و واشنگتن به طور کامل به حالت تعلیق درآمده است.
بر اساس این گزارش، دلیل اصلی این تصمیم از سوی ایران، تهدیدهای مستقیم و بیواسطه رئیسجمهور آمریکا علیه مواضع و مردم ایران و همچنین نقض مکرر و چندباره تعهدات قبلی از سوی واشنگتن اعلام شده است.