جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز پنج‌شنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که ایالات متحده دیگر نیازی به توافق با ایران ندارد و از جی‌دی ونس، معاون خود که به‌تازگی مسئولیت هدایت مذاکرات با تهران را بر عهده گرفته بود، خواسته است به‌جای پیگیری راه‌حل دیپلماتیک، بر پرونده فساد و جرایم در شهرها و ایالت‌های تحت مدیریت دموکرات‌ها متمرکز شود. این تصمیم در حالی اعلام می‌شود که ونس جنگ با ایران را از عوامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته بود.

او در ادامه تأکید کرد: ما به توافق با ایران نیازی نداریم. آن روزها مدت‌هاست که گذشته است. پول آن‌ها، صدها میلیارد دلار، دست ماست و تنگه آن‌ها هم در اختیار ماست!

روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد که ترامپ در روزهای اخیر به مشاوران ارشد و همتایان خود گفته بود با ازسرگیری مذاکرات با ایران به سرپرستی ونس موافق است و اختیار این مذاکرات را نیز به معاون خود سپرده بود. ونس در هفته‌های اخیر از طریق یک کانال ارتباطی با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در تماس بود و احتمال دیدار حضوری با او را بررسی می‌کرد. مقام‌های آمریکایی نیز در مراحل اولیه گفت‌وگو درباره برگزاری نشست‌های حضوری بودند.

تغییر موضع ترامپ در شرایطی صورت می‌گیرد که تلاش‌های دیپلماتیک و رایزنی‌های قطر به‌عنوان میانجی با تهران، در روزهای گذشته امیدهایی برای یافتن راه‌حلی جهت پایان دادن به جنگ ایجاد کرده بود. با این حال، مقام‌های جمهوری اسلامی اعلام کرده‌اند که واشینگتن باید ابتدا شروط هفت‌گانه ایران را بپذیرد تا زمینه مذاکره درباره پرونده هسته‌ای فراهم شود. وزیر خارجه آمریکا نیز در دو نوبت پیشنهادها و مواضع ایران را رد کرده و آن‌ها را «مضحک» خوانده است.

ترامپ در روزهای اخیر میان سه گزینه ازسرگیری حملات هوایی، ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی، یا دستیابی به توافق در حال بررسی تصمیم نهایی بود. و هم‌زمان به ونس اجازه داد برای دستیابی به توافقی با هدف پایان دادن به جنگ تلاش کند. اما اظهارات روز پنج‌شنبه او نشان می‌دهد که فعلاً اگر هم به موازات فشار اقتصادی و محاصره بخواهد مذاکره را ادامه دهد، بدون مشارکت معاون رئيس جمهور خواهد بود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفته است که محاصره دریایی و تشدید تحریم‌ها علیه ایران به اندازه‌ای مؤثر بوده که نیازی به ازسرگیری جنگ گسترده نیست. با این حال، ارتش آمریکا همچنان به تقویت حضور نظامی خود در خاورمیانه ادامه می‌دهد.

محسن رضایی در مصاحبه‌ای که روز ۲۰ آبان منتشر شد، تهدید کرد در صورت ازسرگیری حمله نظامی آمریکا، پایگاه‌های دوردست این کشور نیز هدف قرار خواهند گرفت. ترامپ نیز روز چهارشنبه در سخنرانی خود به مناسبت روز کهنه‌سربازان آمریکا گفت ایالات متحده به دنبال پیروزی کامل در جنگ با ایران است و تأکید کرد که نمی‌خواهد به یک پیروزی ناقص بسنده کند. او همچنین گفت بازسازی آنچه در حملات آمریکا در ایران ویران شده، ممکن است ۲۵ سال طول بکشد.