چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵

ترامپ روز دوشنبه ٢٧ جولای (٥ مرداد) گفت در صورت نتیجه‌بخش بودن مذاکرات، حملات آمریکا متوقف خواهد ماند، اما اگر دیپلماسی شکست بخورد، واشنگتن به اقدام نظامی بازمی‌گردد. او در مصاحبه‌ای جداگانه هشدار داد که فرصت زیادی برای توافق باقی نمانده و مذاکرات باید «سریع» به نتیجه برسد.
واشنگتن روز شنبه ٢٥ جولای (٣ مرداد)، پس از ۱۳ شب حملات پی‌درپی و فزاینده به ایران، عملیات هوایی خود را متوقف کرد. این نخستین وقفه چندروزه در حملات آمریکا طی حدود دو هفته بود و یک مقام ارشد ایرانی نیز به رویترز گفت تهران تا زمانی که این توقف ادامه داشته باشد، حملات مستقیم خود را از سر نخواهد گرفت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته است پیام‌هایی از طریق میانجی‌ها میان دو طرف ردوبدل می‌شود و ایران دیپلماسی را کنار نگذاشته است؛ اما گزارش‌ها درباره درخواست تهران برای آغاز دوباره مذاکرات را «ساختگی» خواند. او همچنین گفت وضعیت تنگه هرمز تغییری نکرده است.
گزارش‌ها حاکی است عمان، قطر و پاکستان در تلاش‌های دیپلماتیک برای تثبیت توقف حملات نقش دارند. ایران و عمان نیز مذاکرات فنی درباره نحوه عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز انجام داده‌اند؛ آبراهی که به مهم‌ترین نقطه اختلاف تهران و واشنگتن تبدیل شده است. آمریکا خواهان عبور آزاد کشتی‌هاست، اما ایران بر حق نظارت بر مسیر کشتیرانی و دریافت هزینه عبور تأکید دارد.
رسانه‌های حکومتی ایران به نقل از یک «منبع آگاه» گزارش دادند که شش کشتی به دلیل تلاش برای عبور بدون مجوز از تنگه هرمز ناچار به بازگشت شده‌اند. فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیز آمریکا را به تهدید نفتکش‌ها در آب‌های ایران و تلاش برای برقراری «محاصره غیرقانونی دریایی» متهم کرده است.
در همین حال، عربستان سعودی اعلام کرد پدافند هوایی این کشور شماری پهپاد را که تأسیسات نفتی در شرق عربستان و اهدافی در ریاض را نشانه گرفته بودند، سرنگون کرده است. ریاض مدعی شد پهپادها از خاک عراق و به‌وسیله گروه‌های مسلح مورد حمایت ایران پرتاب شده‌اند و هشدار داد حق پاسخ‌گویی را برای خود محفوظ می‌داند. دولت عراق تحقیق درباره این ادعا را آغاز کرده است.
حوثی‌های یمن نیز گفتند تأسیسات مرتبط با خط لوله شرق به غرب عربستان، مسیر انتقال نفت به بندر ینبع در دریای سرخ، را هدف قرار داده‌اند. این گروه حمله را واکنشی به عملیات پهپادی عربستان در یمن خواند. هنوز شرکت آرامکو گزارشی درباره خسارت احتمالی منتشر نکرده است.
ارتش اردن از رهگیری و سرنگونی دو پهپاد خبر داد که به گفته مقام‌های این کشور، خاک اردن را هدف گرفته بودند. در این رویداد تلفات یا خسارت مادی گزارش نشد و مقام‌های اردنی مبدأ پهپادها را اعلام نکردند. این حملات نشان می‌دهد گروه‌های همسو با تهران الزاماً مشمول توقف اعلام‌نشده حملات مستقیم میان ایران و آمریکا نیستند.
بر اساس گزارش رویترز، تصمیم ترامپ برای توقف بمباران‌ها علاوه بر تحرکات دیپلماتیک، پس از آن گرفته شد که فرماندهان نظامی آمریکا اعلام کردند شمار اهداف مناسب رو به کاهش است. ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز درباره کاهش ذخایر مهمات پدافندی و هوایی ابراز نگرانی کرده است؛ موضوعی که ترامپ آن را رد می‌کند.
توقف حملات و احتمال دستیابی به توافق، قیمت نفت را به‌شدت کاهش داد؛ بهای نفت خام آمریکا بیش از هشت درصد و نفت برنت بیش از نه درصد سقوط کرد. هم‌زمان، نظرسنجی رویترز و ایپسوس نشان می‌دهد تنها یک‌سوم آمریکایی‌ها از جنگ با ایران حمایت می‌کنند و بیشتر پاسخ‌دهندگان معتقدند ترامپ اهداف جنگ را به‌روشنی توضیح نداده است.
با وجود این نشانه‌ها، هنوز توافق رسمی یا آتش‌بسی میان تهران و واشنگتن اعلام نشده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز برای دیدار با ترامپ راهی واشنگتن شده و گفته است ایران مهم‌ترین موضوع مذاکرات روز سه‌شنبه خواهد بود؛ دیداری که می‌تواند بر ادامه مسیر دیپلماتیک یا ازسرگیری حملات تأثیر بگذارد.