تأمین معاش: معلمان خرید خدمت و حق تدریسی سوختبری و مسافرکشی میکنند!
شنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۲

صدها معلم خرید خدمتی و حق تدریسی با گذشت نزدیک به هفت ماه از آغاز سال تحصیلی هنوز حقوقشان را دریافت نکردهاند و برخی از آنان برای تامین هزینه زندگی به ناچار مسافربر یا سوختبر شدهاند.
۱۴ فروردین، در نخستین روز بازگشایی مدارس پس از تعطیلات نوروزی خبرگزاری تسنیم از پرداخت نشدن شش ماه حقوق معلمان قراردادی خبر داد و به نقل از آنان نوشت: از مهر سال گذشته، شش ماه گذشته است اما ما ریالی حقوقی دریافت نکردهایم. حتی در اسفند ماه نیز از واریز عیدی خبری نشد؛ این روند باعث ایجاد مشکلات بسیاری در گذران زندگی ما شده است و حتی گاهی اوقات برای تأمین هزینههای رفتوآمد باید از بستگان و خانواده پول قرض میگیریم. هیچ فردی باور نمیکند بهعنوان معلم شش ماه است حقوق دریافت نکردهایم، در حالی که پیش از این درباره مطالبات پرداختنشده معلمان رسمی صحبت شد به عدم دریافت حقوق معلمان قراردادی اشارهای نشد و حتی مسئولان نیز توجهی به آن ندارند.
بیتوجهی مسئولان وزارت آموزش و پرورش به معلمان قراردادی امر تازهای نیست. این گروه از معلمان که با عناوینی چون خرید خدمت و حق تدریس اغلب در مدارس روستایی و مناطق محروم، یعنی آن جاهایی که آموزش و پرورش با کمبود شدید معلم روبرو است، مشغول به کارند، دستمزد بسیار اندک میگیرند و در زمان تعطیلات تابستانی حقوقی دریافت نمیکنند.
طلبههایی از حوزههای علمیه برای مدارس فرستاده میشوند و با اینکه رشته تحصیلیشان مرتبط نیست اما بلافاصله استخدام میشوند. درحالیکه معلمان خرید خدمتی رشته مرتبط آموزشی دارند و سالها با دانشآموزان در ارتباط بودهاند. یعنی معلمان خود آموزشوپرورش که میتوانند استخدام شوند، کنار گذاشته میشوند و آن طلبهها در اولویت استخدام قرار میگیرند
روزنامه هممیهن ۱۶ فروردین در گزارشی با تیتر آموزگاری با جیب خالی به نقل از چند معلم خرید خدمتی نوشت آنها برای تامین معاش به سوختبری یا مسافرکشی مجبور شدهاند. دانش داداللهزهی، معلمی با ۱۶ سال سابقه در مدرسهای در ایرانشهر وضعیت معلمان خرید خدمتی در استان سیستان و بلوچستان را اینگونه توصیف کرد:
برخی از آنها کارگری میکنند. زمین کشاورزی را قسطی اجاره کردهاند و کشاورزی میکنند. برخی سوختبر شدهاند. درشهرهای بزرگ مثل ایرانشهر، زاهدان و چابهار که مهاجرپذیرند و قیمتها بالاتر است، معلمان دیگر چارهای جز شغل دوم ندارند. مسافرکشی و کارگری در رستورانها و کافهها کار آنها شده است.
دریافتی معلمان خرید خدمتی بسیار اندک است. بر اساس گزارشهای منتشر شده در رسانههای داخلی شرکتهای واسطه تنها روزهایی که معلمان در کلاس درس حاضر میشوند را ساعت کار حساب میکنند و به همین دلیل نه حقوق کامل پرداخت میکنند و نه بیمه کامل.
شیما یک معلم خرید خدمتی که ۱۲ سال سابقه تدریس دارد در این باره به هممیهن گفت: شرکتی که با آنها قرارداد داریم اعلام کرده که شش ماه قبل را بیمه نمیکند و برای جبرانش تابستان ما را بیمه میکند.
دریافتی شیما از شرکت واسطه بین او و آموزش و پرورش در سال ۱۴۰۰ رقمی در حدود دو میلیون تا دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود و قرار است در سال جاری به حدود پنج میلیون تومان برسد. او که در روستای عبدلآباد ورامین تدریس میکند، از مهر تا اسنفد حقوقی دریافت نکرده و تنها ۹۰۰ هزار تومان به عنوان عیدی آخر سال به او و همکارانش پرداخت شد. شیما گفت: ما اصلا حق اعتراض نداریم و هر مدرسهای که بگویند، باید تدریس کنیم. حالا هم در روستای عبدلآباد ورامین کار میکنم. ما را بهعنوان معلم حساب نمیکنند. حتی کارت معلمی به ما نمیدهند که حداقل از برخی تسهیلات استفاده کنیم. آموزشوپرورش اصلا ما را بهرسمیت نمیشناسند و هویتی به عنوان معلم نداریم. آنها مسئولیتی در ارتباط با ما بهعهده نگرفتهاند. ما حتی نمیتوانیم تأخیر در پرداختیها را از آنها پیگیری کنیم. طرف حساب ما شرکت است نه آموزشوپرورش.
به گفته احمدی معلمان مرد اغلب راننده تاکسیاند. در برخی شهرستانها مثل ورامین، گاوداری و تعدادی هم دلالی ارز میکنند و معلمان زن هم در خانه کارهای هنری و سوزندوزی میکنند.
استخدام آخوند به جای معلم
بر اساس اعلام مقامهای دولتی تا سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۳۰ هزار معلم رسمی در ایران بازنشسته میشوند. وزارت آموزش و پرورش اما همسو با سیاستهای کلان حکومت قصد ندارد معلمان تازه کار را به صورت رسمی استخدام کند. در مقابل اما در یک تفاهمنامه با حوزه علمیه ۲۴ هزار طلبه در طرحی به نام امین در مدارس مشغول به کار شدهاند.
هممیهن به نقل از معلمان نوشت: طلبههایی از حوزههای علمیه برای مدارس فرستاده میشوند و با اینکه رشته تحصیلیشان مرتبط نیست اما بلافاصله استخدام میشوند. درحالیکه معلمان خرید خدمتی رشته مرتبط آموزشی دارند و سالها با دانشآموزان در ارتباط بودهاند. یعنی معلمان خود آموزشوپرورش که میتوانند استخدام شوند، کنار گذاشته میشوند و آن طلبهها در اولویت استخدام قرار میگیرند.
استخدام طلاب در قالب طرح امین بخشی از سیاست کلان جمهوری اسلامی است که همچنان با وجود مخالفت گسترده تشکلهای صنفی معلمان و دانشآموزان به آموزش ایدئولوژیک مذهبی اصرار دارد و قصد دارد در تدوین کتب درسی و برنامه آموزشی سهم بیشتری برای آموزش مذهبی در نظر بگیرد.
