پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۳

سال 2019 سازمان جهانی کار گزارش مفصلی منتشر کرد، در مورد تاثیر تنش‌های گرمایی بر زندگی و سلامت کارگران. گرمایش جهانی و تغییر اقلیمی چالش اصلی بشریت در سال‌های آینده است. با ادامه روند گرم شدن جهان شناخت ابعاد مختلف تاثیر آن بر زندگی و سلامت همه زیستمندان اهمیتی حتی بیشتر از قبل اهمیت پیدا می‌کند.
تهدید سلامت و امنیت
در واقع، مطالعات متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد چگونه گرمای بیش از حد نه تنها بر بازار کار و توانمندی اقتصادی کارگران و کشاورزان اثر می‌گذارد بلکه بر رفاه و ایمنی آنها نیز بسیار موثر است.
گزارش منتشر شده در۲۰۱۹ با عنوان «کار بر روی سیاره‌ای گرم‌تر: تاثیر تنش‌های حرارتی بر بهره وری کار و کار شایسته» تعریف روشنی از تنش حرارتی ارائه داد. تنش حرارتی زمانی رخ می‌دهد که دما از ۳۵ درجه سانتی گراد و همزمان رطوبت بالا باشد. در این زمینه، گرما خطراتی برای سلامتی در محل کار ایجاد می‌کند، این شرایط به شکل مطلق عملکردها و توانایی‌های فیزیکی کارگران را کاهش می‌دهد و در زمان طولانی کار می‌تواند سلامت آنها را بیشتر تهدید کند.

کار در انبارها و فضاهای بسته، بدون تهویه مناسب،کار بر زمین کشاورزی زیر تابش مستقیم آفتاب، کار در پست‌هایی که با دستگاه‌های پرس و جوش و ابزار فلزی در ارتباط است مانند صنایع نفت و یا ساختمان‌سازی به‌شدت تحت تاثیر تنش دمایی قرار دارد و احتمال رخ دادن حادثه حین کار نیز افزایش می‌یابد.
زمستان سال گذشته گزارشی در روزنامه شرق منتشر شد که نشان داد تنها در شش ماه نخست سال در ایران, بیش از یک هزارکارگر جان خود را از دست داده اند عددی که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۱۵،۷ درصد افزایش یافته است. این گزارش نشان می‌دهد که بیشترین آمار فوت کارگران در حوادث کار ناشی از سقوط از ارتفاع است. عددی که در عین بزرگ و نگران‌کننده بودن با توجه به شناخت ما از پروسه قراردادهای غیر قانونی و به‌شمار نیامدن کارگران مهاجر در اغلب آمار قطعا بیشتر از این است.
کاهش فرصت‌ها و بهره‌وری اشتغال 
 گرما و تنش‌های دمایی فرصت‌های شغلی را نیز از بین می‌برد. پیش بینی می‌شود در سال  ۲۰۳۰، ۲٬۲ درصد از کل ساعاتی که امکان کار در آن وجود دارد در سراسر جهان از دست خواهد رفت که معادل از دست دادن ۸۰ میلیون شغل تمام وقت است. با این حال، بسیاری از گزارش‌های داخلی سندیکاهای کارگری در اروپا این عدد را یک تخمین محافظه‌کارانه می‌دانند.
کشورهای آفریقایی که اغلب تنش‌های گرمایی و نبود اصناف و سندیکاهای حامی حقوق کارگری را با هم تجربه می‌کنند بسیار بیشتر است و همچنان رو به افزایش است.
اما از دست رفتن موقعیت‌ها و ساعات کار نیز موضوع مهم دیگری است، در سال ۲۰۳۰ میزان از دست دادن ساعات کار در سراسر جهان بسیار بیش از این افزایش خواهد یافت. اثر این تاثیر تنش حرارتی به‌طور نابرابر در سطح جغرافیایی توزیع شده است. گزارش سازمان جهانی پیش از این از بین رفتن دست کم ۳درصد مشاغل در جنوب آسیا و غرب آفریقا را پیش‌بینی کرده بود.
.
با این سراشیبی تند تغییر دما و حوادث طبیعی در پیوند با تغییر اقلیم آیا شرایط برای کارگران تغییری رو به بهتر شدن خواهد داشت؟ گزارش جدیدسازمان جهانی کار در آوریل سال جاری منتشر شد، بسیار نگران کننده‌تر است. بیش از ۷۰ درصد کارگران در معرض خطرات جدی سلامتی ناشی از تغییرات اقلیمی قرار دارند. 
یک گزارش نشان می‌دهد، پیامدهای سلامتی می‌تواند شامل سرطان، بیماری‌های قلبی عروقی و بیماری‌های تنفسی باشد، در حالی که اقدامات ایمنی و بهداشت شغلی موجود برای مقابله با این خطرات تلاش می‌کنند. از هر ۱۰کارگر هفت نفر در معرض گرمای بیش از حد قرار دارد. بیش از ۲٬۴ میلیارد کارگر (از ۳٬۴ میلیارد نیروی کار جهانی) به‌طور بالقوه در نقطه‌ای از فعالیت کاری خود در معرض گرمای بیش از حد قرار دارند. تاثیر چنین کاهش بهره‌وری بر بازده کار معیشت کارگر و کشاورزان، قیمت مواد غذایی را نیز دچار بحران می‌کند و این منجر به فقر و ناامنی بیشتر می‌شود. افزایش نگران‌کننده‌ای در درصد نیروی کار تحت تأثیر گرمای شدید ثبت شده است. این عدد از ۶۵٬۵٪ به ۷۰٬۹٪ از سال ۲۰۰۰ افزایش یافته است.
۱٬۶ میلیارد کارگر به طور بالقوه در معرض آلودگی هوا در فضاهای کاری قرار دارند که باعث مرگ سالانه ۸۶۰۰۰۰ نفر در بین کارگران خارج از منزل می‌شود. بیش از ۸۷۰ میلیون کارگر کشاورزی هم در معرض خطر سموم دفع آفات هستند که سالانه بیش از ۳۰۰۰۰۰ مرگ را باعث می‌شود.
نقشه راه برای تغییر شرایط
راه‌حل‌های بلند مدت برای کاهش تاثیر استرس حرارتی در کشاورزی شامل ارتقای مکانیزاسیون و توسعه است. افزایش مهارت‌ها به منظور تضمین بهره‌وری بیشتر خواهد بود و تضمینی برای ایمنی غذا. اقداماتی برای نظارت و افزایش آگاهی از شرایط پیش‌بینی‌های آب و هوای محلی، مانند پیش‌بینی‌هایی که در حال حاضر در برخی کشورهای آفریقایی با محدودیت مورد استفاده قرار می‌گیرد. هوش مصنوعی و مدلسازی‌ها، برآورد دقیق‌تر میزان و قدرت متغیرهای اقلیمی می‌تواند کمک کند.
شود.
در مورد کشورهایی مانند ایران، ما حتی به آمار دقیق و آسیب و حوادث به تفکیک حوزه‌های کاری و استانی دسترسی روشنی نداریم و اراده قانونی، اقتصادی و سیاسی نیز برای بهبود ابتدایی‌ترین شرایط معیشت کارگران و کشاورزان را به دست نمی‌دهد. 
توجه و مشارکت سازمان‌ها و شرکت‌ها در تهیه یک نقشه راه و مجموعه قوانین دقیق برای مرزبندی‌های میان کار و سلامت و امنیت مهم است. تقویت نهادهای مردمی و سندیکاهای کارگری نیز در تهیه و تدوین گزارش‌ها و قوانین و مشارکت و حمایت از کارگران اهمیت بسیاری دارد.