بیانیه کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان! (۲۰۲۶)
چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵
۲۵ نوامبر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، یادآور این واقعیت انکارناپذیر است که خشونت علیه زنان پدیده‌ای فردی و اتفاقی نیست، بلکه ریشه در ساختارهای نابرابر اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دارد. این خشونت در پیوند با مناسبات سرمایه‌داری، سلطه پدر/مردسالارانه، دولت‌های سرکوبگر و نظمی جهانی مبتنی بر استثمار، ستم و جنگ بازتولید می‌شود. ازاین‌رو، مبارزه با خشونت علیه زنان، مستلزم مقابله با مناسبات و نهادهایی است که تبعیض و فرودستی زنان را تداوم می‌بخشند.
ابعاد جهانی این خشونت در آمارهای تکان‌دهنده آن آشکار است. بر اساس گزارش نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، در اواخر سال ۲۰۲۵ از حدود ۸۳ هزار زن و دختر در سراسر جهان که به طور عمد کشته شده اند، نزدیک به ۵۰ هزار زن یعنی به‌طور میانگین روزانه ۱۳۷ نفر به دست شریک زندگی یا اعضای خانواده خود به قتل رسیده‌اند. همچنین نزدیک به یک‌سوم زنان در طول زندگی خود خشونت جسمی یا جنسی را تجربه می‌کنند. خشونت به محیط خانه محدود نیست و فضای دیجیتال نیز با آزار سایبری، تهدید، انتشار تصاویر خصوصی بدون رضایت و جعل تصاویر با فناوری دیپ‌فیک، به عرصه تازه‌ای برای اعمال خشونت و کنترل زنان تبدیل شده است. جنگ و نظامی‌گری نیز دامنه این خشونت را گسترش می‌دهند. زنان در مناطق جنگ‌زده، علاوه بر خشونت جنسی و آوارگی، با فقر، نابودی منابع معیشت و مسئولیت سنگین تأمین و مراقبت از خانواده روبه‌رو هستند. آنان هزینه رقابت قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای، جنگ، تجارت تسلیحاتی و تحریم‌های اقتصادی را با جان، امنیت و زندگی خود می‌پردازند.
زنان در ایران نیز همچون میلیون‌ها زن در سراسر جهان، با خشونت خانگی و جنسی، تبعیض قانونی، فقر، ناامنی شغلی، سرکوب سیاسی، زندان و اعدام مواجه‌اند. در ایران، خشونت علیه زنان تنها به روابط خانوادگی محدود نمی‌شود؛ قوانین تبعیض‌آمیز حکومت اسلامی، دستگاه قضایی، نهادهای امنیتی و سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی حکومت نیز در بازتولید آن نقش مستقیم دارند. نابرابری در قوانین ازدواج، طلاق، حضانت، ارث، شهادت و دیه، حقوق و آزادی‌های زنان را محدود می‌کند. حجاب اجباری و برخوردهای امنیتی و قضایی با زنانی که آن را نمی‌پذیرند، نمونه آشکار دخالت حکومت در بدن، زندگی و حق انتخاب زنان است. در عرصه خصوصی نیز خشونت خانگی، قتل‌های ناموسی و زن‌کشی همچنان قربانی می‌گیرند. فقر، بیکاری، اعتیاد، ناامنی اقتصادی و فقدان حمایت‌های اجتماعی و حقوقی، امکان رهایی زنان از روابط خشونت‌آمیز را محدود می‌کند. وابستگی مالی، نبود سرپناه امن و دشواری دسترسی به حمایت قانونی، ترک یک رابطه خشونت‌آمیز را برای بسیاری از زنان به تصمیمی پرخطر و گاه ناممکن تبدیل کرده است. سیاست‌های اقتصادی رژیم جمهوری اسلامی، تورم، بیکاری و کاهش حمایت‌های اجتماعی، فشار مضاعفی بر زنان کارگر، سرپرستان خانوار، بازنشستگان و زنان روستایی وارد می‌کند. زنان در این شرایط ناچارند هم‌زمان بار کار مزدی، کار خانگی و مراقبت از کودکان، سالمندان و اعضای بیمار خانواده را بر دوش بکشند. این شرایط نابرابر مسئولیت‌ها، فقر و وابستگی اقتصادی آنان را تشدید می‌کند.
این واقعیت‌ها را نمی‌توان جدا از مناسبات اقتصادی حاکم بررسی کرد. کار بی‌مزد خانگی و مراقبتی زنان، بخش مهمی از بازتولید نیروی کار را بر عهده دارد، بی‌آنکه به رسمیت شناخته شود. سرمایه‌داری از این نیروی کار رایگان بهره می‌برد و دولت‌ها با کاهش بودجه خدمات عمومی، بهداشت، آموزش، مسکن و حمایت اجتماعی، بار بیشتری بر دوش زنان می‌گذارند. هم‌زمان، نیروهای ارتجاعی با توسل به مذهب، ناسیونالیسم و تقدیس خانواده سنتی، سلطه بر زنان را توجیه می‌کنند. بنابراین، مبارزه با خشونت جنسیتی از مبارزه علیه استثمار طبقاتی و ساختارهای پدر/مردسالارانه جدایی‌ناپذیر است.
در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی انکار هویت، تبعیض قانونی، آزار خانوادگی و سرکوب دولتی، بخشی از واقعیت زندگی افراد دارای گرایش‌های جنسی و جنسیتی متنوع است. بنابراین مبارزه با خشونت و تبعیض باید زنان ترنس، لزبین‌ها و افراد دارای گرایش‌ها و هویت‌های جنسی و جنسیتی متنوع را در بر گیرد. مبارزه برای پایان دادن به خشونت و آزادی و برابری زمانی معنای واقعی پیدا می‌کند که مقابله با ترنس‌هراسی، همجنس‌گراهراسی و هرگونه اعمال سلطه بر بدن، هویت و انتخاب فردی را نیز در بر گیرد.
بااین‌حال، زنان ایران صرفاً قربانی نظام آپارتاید جنسی نیستند. نقش پیشتاز زنان در جنبش انقلابی زن، زندگی، آزادی و حضور چشمگیر آنان در خیزش‌های توده‌ای ده سال اخیر و نقش آفرینی آنان در اعتراضات بازنشستگان، معلمان، دانشجویان، پرستاران، کارزار نه به اعدام و جنبش دادخواهی نشان داده است که زنان یک پای اصلی هر تحول سیاسی و اجتماعی در ایران هستند. زنان با مبارزات شجاعانه خود دیوار حجاب اسلامی را بر سر حکومت اسلامی سرمایه داران ویران کردند، و نه تنها چهره خیابانها و شهرهای ایران را دگرگون کرده اند، بلکه با حضور خود سیمای جنبش های اجتماعی و اعتراضی در ایران را تغییر داده‌اند. این جانفشانی‌ها و دستاوردها در حالی است که جنبش رهایی زن، هنوز نیروی عظیم زنان خانه دار، زنان کارگر و کارکن و زحمتکش در محله های فقیر نشین و حاشیه شهرها را به میدان نیاورده است. با به میدان آمدن سازمانیافته این بخش از نیروی جنبش رهایی زن و با استراتژی اتحاد با جنبش کارگری، می توان ریشه کن کردن فرهنگ مرد سالاری و برپایی جامعه‌ای آزاد، برابر و مرفه را در چشم انداز قرار داد.
حزب کمونیست ایران تأکید می‌کند که پایان خشونت علیه زنان با اصلاحات پراکنده و وعده‌های حکومتی تحقق نمی‌یابد؛ این امر مستلزم دگرگونی بنیادین مناسبات قدرت و مالکیت و برچیدن ساختارهای پدر/مردسالارانه است. با اینحال در شرایط کنونی جدایی دین از دولت، برابری کامل حقوقی زنان با مردان، لغو حجاب اجباری، لغو کلیه قوانین شرعی و عرفی که تحت عنوان دفاع از ناموس جرم مرتکبین جنایت علیه زنان را تخفیف می دهند، آزادی بیان و تشکل و تجمع، حق سقط جنین و اختیار زنان بر بدن و زندگی خود، تأمین خدمات اجتماعی فراگیر، دستمزد برابر برای کار مشابه، و اجتماعی کردن کار خانگی و مراقبتی، از مطالبات اساسی این مبارزه‌اند.
با گرامیداشت یاد خواهران مبارز میرابل، این پروانه‌های فراموش نشدنی و این نمادهای مبارزه با خشونت دولتی در دومینیکن و تمام انسان‌های آزادیخواه و برابری‌طلبی که در راه رهایی زنان مبارزه کرده و جان باخته‌اند، روز ۲۵ نوامبر روز همبستگی جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان را، به روز تجدید پیمان در مبارزه برای به عقب راندن مذهب از دخالت در حیات اجتماعی زنان، به مبارزه علیه نظام مردسالاری و سرمایه‌داری و تلاش هر چه گسترده‌تر برای اتحاد جنبش رهایی زنان با جنبش کارگری و دیگر جنبش‌های پیشرو اجتماعی تبدیل کنیم.
سرنگون باد رژیم جمهوری اسلامی
زنده باد آزادی، برابری، حکومت کارگری
کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران
نوامبر ۲۰۲۶
آبان ۱۴۰۵
باز نشر: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1