سه شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵

چند هفته است که شهرهای اروپایی زیر پای معترضان خیابانی می لرزد. جوانان خانواده های تهیدست و کارگران و زحمتکشان موتور محرک این خیزش عمومی هستند.

این دور از اعتراضات سراسری ابتدا از یک مدرسه در حومه فقیرنشین شمال پاریس شروع شد. دانش آموزان دبیرستان “پل الوار” در روز  شنبه، ۲۱ سپتامبر در اعتراض به وضعیت بسیار نامناسب بهداشتی و ساختمانی مدرسه (مانند وجود موش و سوسک، قطع آب سرویس‌های بهداشتی و دمای نامناسب کلاس‌ها) و همچنین کمبود شدید معلم و کادر آموزشی، دست به تظاهرات و تعطیلی مدرسه زدند؛ جرقه‌ای که به‌سرعت به یک بحران و جنبش سراسری در کل فرانسه تبدیل شد.

به دنبال دانش آموزان، دانشجویان، اتحادیه های کارگری، بازنشستگان، جلیقه زردها (رانندگان کامیون و …) و بخش های وسیعی از زحمتکشان در شهرهای مختلف فرانسه به خیابان آمدند. در روز شنبه 17 اکتبر بیش از هشتصد هزار نفر در این رشته اعتراضات شرکت کردند که به گفته پلیس حدود دو هزار نفر دستگیر  و تعداد زیادی مجروح شدند و در پاریس حداقل یک معترض به دنبال ایست قلبی جان باخت. این خیزش سراسری اگر چه در بسیاری موارد به صورت راهپیمایی و سردادن شعار و سرود خوانی بوده، اما به دنبال خشونت پلیس، در مواردی به جنگ و گریز خیابانی و نیز غارت و آتش زدن فروشگاه ها و مغازها و وسایل نقلیه انجامید.

در برخی دیگر از کشورهای اروپایی نظیر اسپانیا، پرتغال، ایتالیا و آلبانی نیز شاهد تظاهرات و اعتراضات مشابه ای بوده ایم. در لیسبون پایتخت پرتغال معترضین همچنین اقدام به برپایی یک کمپ (اردوگاه) کرده اند که به صورت تحصن شبانه روزی ادامه دارد.

در آلبانی دانشجویان در اعتراض به شرایط نامناسب دانشگاه ها و بالا بودن شهریه ها دست به تظاهرات زدند که به سرعت، بخش های وسیعی از مردم به ویژه در تیرانا را فرا گرفت. این مردم سال پیش نیز در جریان “جنبش فلامینگو” اعتراضات وسیعی را علیه یک طرح توریستی برپا کرده بودند که. دولت آلبانی در قراردادی مبتنی بر فساد و تاراج، قصد داشت مجوز یک طرح چند میلیارد دلاری توریستی در سواحل آبانی را به خانواده ترامپ از جمله داماد او کوشنر بدهد.

این جنبش ناشی از بحران ساختاری نظام سرمایه داری و مبارزه علیه سیاست ریاضت اقتصادی دول سرمایه داری است. نقطه مشترک بسیاری از اعتراضات در شهرهای اروپا و حتی برخی نقاط دیگر جهان نظیر تظاهرات عظیم اتحادیه های کارگری و مردم تونس در روز شنبه و نیز جنبش وسیع موسوم به ” سوسک” در هند (که به نماد مقاومت نسل جوان این کشور علیه مشکلات آموزشی، بیکاری، فساد و تقلبات انتخاباتی تبدیل شده) یک چیز است: اعتراض به رشد شتابان نابرابری های طبقاتی و اجتماعی، بحران معیشت و سقوط قدرت خرید اکثریت اردوی کار و رنج.

بحران مسکن و اجاره بهاء در شهرهای بزرگ، ثابت ماندن دستمزدها و حقوق ها، تورم و گرانی کالاها کا با بحران انرژی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل و ایران به اوج خود رسیده است، و عوارض ناشی از جنگ اوکراین و … دیگر امکان یک زندگی نرمال و شرافتمندانه را برای اکثریت تهیدستان شهر و روستا ناممکن کرده است.

در چنین شرایطی دولت های سرمایه داری ضمن افزایش بودجه های امنیتی و پلیسی و نظامی و نیز اصرار بر عدم افزایش مالیات سرمایه داران و میلیاردرها، برای جبران کسری بودجه، راهی آسان تر از کاهش بودجه خدمات عمومی و اجتماعی در حوزه بهداشت، آموزش، مسکن، حقوق سالمندان، بازنشستگان و بیکاران و صد البته انجماد دستمزد کارگران، نمی بینند.

در آمریکا نیز اگر چه هنوز اعتراضات وسیع سراسری خیابانی شکل نگرفته است، اما نارضایتی از سیاستهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و نظامی دولت ترامپ روزبروز درحال افزایش است. در طول هفت ماه جنگ ارتجاعی و ویرانگر آمریکا و ایران، جدا از گسترش فلاکت اقتصادی در کشور ما، مردم آمریکا نیز بیش از صد میلیارد دلار هزینه بیشتری بابت مصرف بنزین و گازوئیل پرداخت کرده اند که این اتوماتیک وار روی قیمت سایر کالاها و خدمات تاثیر میگذارد. این در حالی است که در همین دوره دو کمپانی عظیم نفتی آمریکا – اکسان موبایل و شورون- بیش از چهل مییارد دلار سود خالص داشته اند و بانک های آمریکا بیش از ۱۷۵ میلیارد دلار سود خالص ثبت کرده اند و سه کمپانی اسلحه سازی، ضمن کسب دهها میلیارد دلار سود، حدود ۹۰۰ میلیارد دلار نیز سفارش تازه دریافت کرده اند.

این بحران جهانی – یعنی سقوط شتابان معیشت و زندگی کارگران و زحمتکشان – نتیجه عملکرد مستقیم نظام سرمایه داری است که روزبروز فاصله طبقاتی دهک های پائین جامعه با دهک های فوقانی را به ابعاد نجومی رسانده است.

نظامی که در جستجوی سود بیشتر هم استثمار انسانها را افزایش داده و هم طبیعت و سیاره زمین را به سوی نابودی و انقراض تدریجی سوق داده است. برپایی جنگ و ویرانی و کشتار جمعی دائمی که نیاز کمپانی های امپریالیستی به ویژه میلیتاریستی است نیز ابعاد بحران اقتصادی و انسانی را در سراسر دنیا افزایش داده است.

این بحران ها و نابرابریها بار دیگر حقانیت نقد رادیکال ما سوسیالیست های انقلابی را بر نظام جهنمی سرمایه داری به اثبات می رساند. نظامی که همین حالا حدود یک میلیارد گرسنه و بیش از صد و سی میلیون پناهنده و آواره روی دست بشریت گذاشته است. از اینرو نیروهای سوسیالیست و رادیکال باید ضمن حضور فعال در جنبش ها و خیزشهای مردمی جاری، ضرورت عبور از سرمایه داری و نه صرفا اصلاح و به عقب نشینی وادار کردن موردی آن را در پیش روی کارگران و زحمتکشان قرار دهند.

در این میان باید توجه داشت که در بطن رشد بحران های اجتماعی و اقتصادی، این فقط گفتمان سوسیالیستی و ضد سرمایه داری نیست که زمینه رشد بیشتری پیدا می کند، بلکه جریانات نئوفاشیست نیز با دادن آدرس غلط به توده های محروم، سعی در تبلیغ و ترویج بدیل ضدانسانی خود دارند که به جای اشاره به ریشه طبقاتی و نهادینه شده این بحران ها در نظام سرمایه داری، به عوامل حاشیه ای نظیر این یا آن سیاست دولت و یا “خطر مهاجرین و اقلیتهای ملی و مذهبی” اشاره می کنند تا اذهان کارگران و فرزندان آنها را از ریشه اساسی فساد، بحران و نابرابری یعنی سیستم سرمایه داری منحرف کنند.

شورای همکاری نیروهای چپ و کمونیست، قاطعانه از مبارزات، خواستها و خیزش اردوی کار و رنج در برابر نظام سرمایه داری و دولت های ضد مردمی حمایت میکند. ما از همه فعالین این شورا می خواهیم که در شهرهای محل اقامت شان فعالانه در اعتراضات توده ای جاری شرکت کنند.

زنده باد همبستگی جهانی کارگران و زحمتکشان

زنده باد آزادی، زنده باد سوسیالیسم

شورای همکاری نیروهای چپ و کمونیست

۲۰ اکتبر ۲۰۲۶

امضاها: اتحاد سوسیالیستی کارگری، حزب کمونیست ایران، حزب کمونیست کارگری-حکمتیست، سازمان راه کارگر، سازمان فدائیان (اقلیت) و هسته اقلیت