شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵

همزمان با ۱۰ اکتبر، روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، واحد آمار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران گزارش سالانه خود را درباره وضعیت مجازات اعدام در ایران منتشر می‌کند. یافته‌های این گزارش از تشدید کم‌سابقه اجرای احکام اعدام، تداوم پنهان‌کاری گسترده و افزایش شمار پرونده‌های سیاسی-امنیتی منجر به اعدام حکایت دارد.

در فاصله ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ تا ۸ اکتبر ۲۰۲۶، هرانا بر پایه ۱٬۸۵۷ گزارش، اعدام دست‌کم ۲٬۰۰۳ نفر را در نقاط مختلف ایران ثبت کرده است؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه پیشین حدود ۲۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. در همین بازه، صدور حکم اعدام برای ۲۳۰ نفر نیز ثبت شده است.

تعداد ۲٬۰۰۳ اعدام ثبت‌شده در دوره جاری، بالاترین رقم ثبت‌شده در ده دوره گزارش‌دهی مورد بررسی است.

ترکیب اتهام‌های منجر به اعدام نسبت به دوره پیشین تغییر قابل توجهی نشان می‌دهد. بر اساس مستندات هرانا، ۵۷٫۵۶ درصد اعدام‌شدگان با اتهام قتل و ۳۶٫۲۵ درصد با اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر اعدام شده‌اند. پس از این دو گروه، اتهام‌های محاربه یا بغی با زمینه سیاسی-امنیتی ۲٫۴۰ درصد، اتهام‌های «سایر/نامعلوم» ۱٫۱۰ درصد، اتهام‌های امنیتی شامل جاسوسی، ترور یا بمب‌گذاری ۰٫۹۰ درصد، تجاوز ۰٫۸۰ درصد، محاربه غیرسیاسی ۰٫۸۰ درصد، افساد فی‌الارض ۰٫۱۵ درصد و جرایم اقتصادی ۰٫۰۵ درصد از کل اعدام‌ها را تشکیل می‌دهند.

از نظر تعداد اعدام‌های ثبت‌شده بر اساس محل اجرای حکم، خراسان رضوی با ۲۰۰ مورد در صدر قرار دارد و پس از آن اصفهان با ۱۶۴ و البرز با ۱۲۳ مورد قرار گرفته‌اند. فارس با ۱۱۹، خوزستان با ۱۱۲ و لرستان با ۱۰۲ اعدام نیز در رده‌های بعدی هستند. این داده‌ها بر اساس محل زندان محاسبه شده‌اند و لزوماً نشان‌دهنده محل سکونت یا محل ارتکاب جرم محکومان نیستند.

در دوره مورد بررسی، هرانا مشخصات ۶۹ نفر را ثبت کرده است که با اتهام‌های سیاسی-امنیتی اعدام شده‌اند. از این تعداد، ۳۵ نفر، یعنی حدود ۵۱ درصد، در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ اعدام شده‌اند. همچنین ۲۹ نفر تنها در دو ماه آوریل و مه ۲۰۲۶ اعدام شده‌اند؛ به ترتیب ۱۴ و ۱۵ نفر، که اوج اجرای احکام در این گروه را تشکیل می‌دهد.

در میان این ۶۹ نفر، ۲۹ نفر با اتهام محاربه، به‌تنهایی یا در کنار اتهام‌های دیگر، اعدام شده‌اند. در میان استان‌های مشخص، البرز با ۱۹ نفر بیشترین سهم را دارد و پس از آن اصفهان با ۱۰ نفر قرار گرفته است.