بنا بە گزارش عفو بینالملل: « بیش از هزار نفر در کشورهای خلیج فارس به دلیل اظهارنظر درباره جنگ بازداشت شدهاند»
چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۵
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد مقامهای چند کشور عربی خلیج فارس، پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و حملات ایران به کشورهای منطقه، بیش از هزار نفر را به دلیل اظهارنظر، بازنشر مطالب، انتشار ویدئو یا بیان دیدگاه درباره جنگ بازداشت کردهاند. این سازمان میگوید موج سرکوب در کویت، بحرین، امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی جریان داشته و در برخی موارد، به سلب تابعیت نیز انجامیده است.
بر اساس بیانیه عفو بینالملل، دولتهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، از جمله کویت، بحرین، امارات، قطر، عربستان سعودی و عمان، پس از آغاز جنگ با استناد به نگرانیهای امنیتی، هشدارهای گستردهای علیه انتشار «شایعات»، «اطلاعات نادرست» یا مطالبی از «منابع ناشناس» صادر کردند. اما به گفته این سازمان، این هشدارها بهسرعت به بازداشتهای جمعی و برخورد قضایی با شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی تبدیل شد.
عفو بینالملل میگوید بسیاری از بازداشتها نه به دلیل افشای اطلاعات نظامی محرمانه، بلکه به دلیل فیلمبرداری از رهگیری موشکها، انتشار تصاویر خسارت ناشی از پرتابهها، بازنشر مطالب درباره جنگ، یا ابراز همدردی با ایران و مردم ایران انجام شده است. در برخی موارد، افراد به اتهام «تمجید از دولت متخاصم»، «انتشار اخبار دروغ»، «تحریک افکار عمومی» یا «آسیب زدن به امنیت ملی» تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
هبا مرایف، مدیر منطقهای عفو بینالملل در خاورمیانه و شمال آفریقا، گفته است دولتهای خلیج فارس برای حفظ تصویر خود به عنوان «پناهگاههای امن و باثبات»، به روشهای سرکوبگرانه معمول خود متوسل شدهاند و قوانین مبهم جرایم سایبری، ضدتروریسم و امنیت ملی را به ابزاری برای کنترل اطلاعات تبدیل کردهاند. به گفته او، این سطح از محدودیت بسیار فراتر از آن چیزی است که حقوق بینالملل در شرایط جنگی اجازه میدهد.
در کویت، مقامها در ماه مارس بازداشت ۳۳ نفر را اعلام کردند، اما شمار کسانی که تحت پیگرد قرار گرفتهاند بسیار بیشتر است. بنا بر گزارش عفو بینالملل، دادگاه امنیت کشور کویت در چند نوبت درباره ۲۰٤ متهم به دلیل اتهامهایی مانند ابراز همدردی با «تجاوز ایران»، «دامن زدن به اختلافات فرقهای» و «انتشار اخبار دروغ» رأی صادر کرده است. در این پروندهها، ۲۳ نفر به سه سال زندان، یک نفر به پنج سال و یک نفر به ۱۰ سال زندان محکوم شدهاند. عفو بینالملل همچنین به بازداشت احمد شهابالدین، روزنامهنگار کویتی ـ آمریکایی، اشاره کرده که تنها به دلیل بازنشر تصاویر منتشرشده از سوی رسانههای بینالمللی ۵۲ روز در بازداشت بود.
در بحرین، ابعاد سرکوب گستردهتر گزارش شده است. مقامهای این کشور ابتدا از بازداشت ٤۷ نفر خبر دادند، اما اسناد گردآوریشده از سوی نهادهای حقوق بشری بحرینی نشان میدهد تا پنجم مه، بیش از ۳۰۳ نفر در ارتباط با مطالب مربوط به جنگ بازداشت شدهاند. دادگاههای بحرین نیز دهها نفر را به جریمه و زندان از یک تا ۱۰ سال محکوم کردهاند. بحرین همچنین تابعیت ٦۹ نفر و اعضای خانواده آنان را به اتهام همدردی با ایران یا همکاری با طرفهای خارجی لغو کرده است. عفو بینالملل تأکید کرده است که سلب تابعیت به دلیل بیان مسالمتآمیز دیدگاه سیاسی، نقض حقوق بینالملل است.
در امارات متحده عربی، مقامهای امنیتی از سوم مارس تا هشتم آوریل بازداشت دستکم ۳۷۵ نفر را اعلام کردهاند. به گفته عفو بینالملل، بسیاری از آنان به دلیل انتشار یا بازنشر ویدئوها و تصاویر مربوط به حملات یا خسارتها بازداشت شدهاند؛ اقدامهایی که بهخودیخود در حقوق بینالملل جرم شناخته نمیشوند. قطر نیز از بازداشت ۳۱۳ نفر از ملیتهای مختلف در فاصله ۲۸ فوریه تا ۹ مارس خبر داده است؛ افرادی که به فیلمبرداری، انتشار ویدئو یا «پخش اطلاعات گمراهکننده» متهم شدهاند.
عربستان سعودی برخلاف برخی دولتهای دیگر آمار رسمی بازداشتها را منتشر نکرده، اما عفو بینالملل میگوید دستکم سه تبعه خارجی در این کشور به دلیل مطالب آنلاین مرتبط با جنگ بازداشت شدهاند. این سازمان همچنین گزارش داده است که عربستان از شرکت متا خواسته دسترسی به ۱٤٤ حساب و صفحه شبکههای اجتماعی را به دلیل مطالب مرتبط با «تحولات امنیتی و ژئوپلیتیک منطقه» محدود کند.
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران نیز در گزارشی جداگانه هشدار داده است که سرکوب رسانهای در کشورهای خلیج فارس پس از جنگ ایران شدت گرفته و خطر دارد این محدودیتهای «زمان جنگ» به سرکوب دائمی آزادی مطبوعات تبدیل شود. این نهاد میگوید روزنامهنگاران و رسانهها در کویت، بحرین، امارات، قطر و عربستان سعودی با بازداشت، تهدید، پروندهسازی، جریمه و خودسانسوری گسترده روبهرو شدهاند. به گفته این کمیته، دولتها نه فقط اطلاعات نظامی محرمانه، بلکه گزارشهای تأییدشده و اطلاعات قابل دسترس عمومی را نیز سرکوب میکنند.
عفو بینالملل خواستار آزادی فوری همه کسانی شده است که فقط به دلیل استفاده مسالمتآمیز از حق آزادی بیان بازداشت شدهاند. این سازمان همچنین از دولتهای خلیج فارس خواسته است احکام صادرشده در دادگاههای شتابزده را لغو کنند، تابعیتهای سلبشده را بازگردانند و قوانین مبهم امنیتی و سایبری را که برای خاموش کردن صداهای مستقل به کار میرود، اصلاح کنند.