یکشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۴

درحالی‌که پنجمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا روز جمعه دوم خرداد در رم «با برخی پیشرفت‌ها» اما بدون نتیجه نهایی پایان یافت، واکنش‌ها از سوی منابع مختلف حاکی از تشدید فضای بی‌اعتمادی و افت روند گفت‌وگوهاست.

هم‌زمان اما، گزارش تازه‌ای از روزنامه (وال‌استریت جورنال) نشان می‌دهد که دو طرف اکنون به‌جای توافق نهایی، در تلاش‌اند تا بر سر یک چارچوب سیاسی برای ادامه مذاکرات توافق کنند. این روزنامه روز دوم خرداد از قول “افراد نزدیک به مذاکرات” نوشت که مقام‌های ایرانی و آمریکایی به‌دنبال تعیین پارامترهایی برای ادامه گفت‌وگوها هستند؛ الگویی شبیه توافق موقت سال ۲۰۱۳ که در نهایت به برجام در سال ۲۰۱۵ منتهی شد. (وال‌استریت جورنال) در ادامه می‌نویسد که اما برخلاف آن دوره، هیچ نشانه‌ای از گنجاندن گام‌های اعتمادساز، مانند کاهش تحریم‌ها یا توقف فعالیت‌های حساس، در چارچوب کنونی دیده نمی‌شود. هدف فعلی، رسیدن به درکی مشترک دربارهٔ محورهای توافق نهایی است، گرچه موضوع کلیدیِ غنی‌سازی همچنان گره‌اصلی مذاکرات باقی مانده است.

وال‌استریت جورنال می‌نویسد: مخالفت ایران با کنار گذاشتن غنی‌سازی و اصرار واشینگتن بر ممنوعیت آن، بزرگ‌ترین مانع در راه تدوین چارچوب سیاسی است. این روزنامه اشاره می‌کند که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز در اظهاراتی بی‌سابقه از آغاز گفت‌وگوها، روز ۳۰ اردیبهشت، پیش‌بینی کرده است که مذاکرات شکست خواهد خورد. با این‌حال، عباس عراقچی، رئیس هیئت ایرانی، گفت که دور پنجم از «حرفه‌ای‌ترین» مذاکرات بوده و ایده‌هایی از سوی وزیر خارجه عمان مطرح شده که قرار است در پایتخت‌ها بررسی و دربارهٔ آن‌ها کار کارشناسی شود. یک مقام ارشد آمریکایی نیز مذاکرات را «سازنده» توصیف کرد و گفت که گفت‌وگوها، اگرچه پیچیده باقی مانده، اما ادامه خواهد داشت.

در سطح تحلیلگران، ریچارد نفیو، مذاکره‌کننده پیشین دولت اوباما، در واکنش به ایده توافق چارچوبی به وال‌استریت جورنال گفت: «اگر هدف نهایی به‌روشنی مشخص شود، چنین توافقی می‌تواند بسیار مفید باشد». اما مارک دابوویتز، رئیس اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها و از مخالفان سرسخت برجام، هشدار داد که نباید اشتباهات سال ۲۰۱۳ تکرار شود و گفت: «اگر تهران همچنان خواستار گفت‌وگوست، دولت ترامپ باید فشارها را افزایش دهد و اروپا را به بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل پیش از ماه اکتبر وادارد».