جمعه ۱ اسفند ۱۴۰۴

“شورای صلح” به ریاست دونالد ترامپ برای نخستین‌بار در واشنگتن تشکیل جلسه
می‌دهد. قرار است از جمله درباره تعهدات مالی برای کمک به نوار غزه گفت‌وگو شود.
آلمان در سطح مقام‌های ارشد اداری حضور خواهد داشت.
 “شورای صلح” که به ابتکار ترامپ   تأسیس شده روز پنج‌شنبه ۱۹ فوریه (۳۰
بهمن) برای نخستین ‌بار تشکیل جلسه می‌دهد. قدرت ترامپ در این نهاد مطلق است.
پژوهشگران حوزه صلح نگرانند که این شورا به تضعیف سازمان ملل بینجامد.
اما “شورای صلح” تا چه اندازه باید جدی گرفته شود؟
به گفته کاخ سفید، وظیفه اصلی “شورای صلح” نظارت بر طرح آمریکا برای پایان
دادن به جنگ در نوار عزه  است. با این حال، در منشور تأسیس این نهاد نامی از
سرزمین‌های فلسطینی به‌طور مشخص برده نشده است. در این سند آمده که شورا
می‌خواهد در مناطق درگیر “ثبات را تقویت کند، حکمرانی قابل اعتماد و مشروع را
بازگرداند و صلحی پایدار تضمین کند”.
ترامپ روز یکشنبه در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال اعلام کرد که انتظار دارد
تعهدات مالی به ارزش پنج میلیارد دلار برای بازسازی نوار غزه و اهداف بشردوستانه
جمع‌آوری شود.
این در حالی است که سازمان ملل هزینه بازسازی را بسیار بیشتر و حدود ۷۰ میلیارد
دلار برآورد کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین از اعزام “هزاران نیروی
عملیاتی” برای نیروی بین‌المللی تثبیت در غزه سخن گفته است.
“شورای صلح”ابتکار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا است. از همین رو او در
رأس آن قرار دارد. شخص ترامپ و نه الزاماً رئیس‌جمهور وقت آمریکا، رئیس
مادام‌العمر این شورا است، حق انحصاری دعوت یا اخراج کشورهای عضو را دارد و
بر همه مصوبات نیز حق وتو دارد.
لاوری نیتن، استاد دانشگاه نوتردام در ایندیانا که در حوزه حل‌ و فصل منازعات تدریس
می‌کند، می‌گوید این تصور که ترامپ می‌تواند رئیس مادام‌العمر باشد، “صرفاً زاییده
تخیل او و نشانه خودشیفتگی‌اش” است. به گفته او، حتی اعضای شورا هم این نهاد را
چندان جدی نمی‌گیرند: به‌محض آنکه ترامپ از قدرت کنار برود، این شورا در مه
ناپدید خواهد شد.
شورای امنیت سازمان ملل برای فعالیت در نوار غزه به “شورای صلح” مأموریت داده
است. این شورا در نوامبر ۲۰۲۵ قطعنامه ۲۸۰۳ را در این زمینه تصویب کرد. اعتبار
مأموریت این شورا تا پایان سال ۲۰۲۷ خواهد بود.

ترامپ ۲۲ ژانویه، در مراسمی در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، این نهاد را
رسماً تأسیس کرد. او در سخنرانی خود تأکید کرد که هدفش تنها غزه نیست و گفت:
وقتی این شورا کامل شود، تقریباً هر کاری که بخواهیم می‌توانیم انجام دهیم. او افزود
این اقدامات “در ارتباط” با سازمان ملل خواهد بود. به گفته او، هدف چیزی کمتر از
“صلح در سراسر جهان” نیست.
از جمله کشورهای عضو می‌توان به بلاروس، مصر، عربستان سعودی و اسرائیل
اشاره کرد. همچنین از ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز دعوت شده است. علیه
او و نیز علیه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل حکم بازداشت از سوی دیوان
کیفری بین‌المللی صادر شده است.
نیتن می‌گوید: این مجموعه‌ای چندجانبه از دولت‌های اقتدارگرا، نیمه‌اقتدارگرا و
اقتدارگرای بالقوه است. این افراد متعهد به دموکراسی و صلح نیستند؛ ما این را از
دیدگاه‌ها و سوابق پیشین آن‌ها می‌دانیم.
یک میلیارد دلار حق عضویت
اما وقتی ترامپ درباره این شورا صحبت می‌کند از “بزرگ‌ترین و معتبرترین نهاد
تاریخ” سخن می‌گوید. حق عضویت دائم در “شورای صلح” یک میلیارد دلار است.
این سازوکار در زمینه پرداخت برای مشارکت   برای نهادی که دارای مأموریت حقوق
بین‌الملل است، بی‌سابقه به شمار می‌رود. ترامپ وعده داده این پول صرف بازسازی
غزه خواهد شد. اما نیتن تردید دارد که چنین شود، زیرا برخلاف سازمان ملل، این شورا
تاکنون سازوکارهای نظارتی و حسابرسی شفافی برای نحوه هزینه‌کرد منابع ارائه نداده
است.
اعضایی که حاضر به پرداخت یک میلیارد نیستند، دارای عضویت موقت سه ساله
هستند.

مقر “شورای صلح” اکنون در ساختمان “موسسه ایالات متحده برای صلح” در
واشنگتن قرار دارد. ترامپ به‌جای تمرکز دیپلماتیک بر سازمان ملل، سازمانی جدید
تأسیس کرده است. او بارها سازمان ملل را به ناکارآمدی متهم کرده و در مراسم تأسیس
شورا ادعا کرد که شخصا به هشت جنگ پایان داده است؛ کاری که به گفته او سازمان
ملل از انجامش ناتوان بوده است.
به باور نیتن “شورای صلح” ترامپ رقیب جدی سازمان ملل نخواهد شد. او می‌گوید:
«در بهترین حالت بی‌اثر است و در بدترین حالت زیان‌بار؛ زیرا رئیس‌جمهور آن را

به‌عنوان رقیب شورای امنیت تأسیس کرده و این می‌تواند منشور ملل متحد را تضعیف
کند.»
نیتن این نهاد را “توخالی” می‌داند؛ ویترینی که پشت آن شرکت‌کنندگان صرفاً منافع
خود را دنبال خواهند کرد.