برخی بیماران روانپزشکی پس از ترخیص از بیمارستان در خیابان رها میشوند
جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵
سید وحید شریعت، رئیس انجمن روانپزشکان ایران، درباره اظهارات اخیر وزیر بهداشت مبنی بر کمبود تختهای روانپزشکی، به خبرنگار ایلنا گفت: کمبود تختهای روانپزشکی موضوع جدیدی نیست و با وجود تلاشهای انجامشده، کاهش آن، همچنان وجود دارد. دلایل متعددی برای این مسئله مطرح است که عمدتاً به نبود تمایل کافی برای راهاندازی چنین بخشهایی مربوط میشود.
وی افزود: تهران به دلیل آنکه مرکز ارجاع بیماران از سراسر کشور است و بسیاری از افراد از شهرهای مختلف برای درمان به این شهر مراجعه میکنند، با کمبود شدید تختهای روانپزشکی مواجه است. در صورت حاد شدن وضعیت بیمار و نیاز به بستری فوری، ممکن است تخت خالی در دسترس نباشد.
این متخصص روانپزشک خاطرنشان کرد که راهاندازی بخشهای روانپزشکی برای بیمارستانها جذابیتی ندارد. در اظهارات رسمی، همواره مسئولان اذعان میکنند که برخی بخشها درآمدزا نیستند و از نظر حاکمیتی نیازمند حمایت هستند تا حداقل نیازهای کشور در این زمینه تأمین شود. با این حال، در عمل هیچگونه حمایتی از تختهای روانپزشکی صورت نمیگیرد.
به گفته وی، معمولاً از بخشهای روانپزشکی و سوختگی بهعنوان دو حوزهای یاد میشود که درآمدزا نیستند. بیماران نیازمند این خدمات نیز از اقشار آسیبپذیر جامعه به شمار میروند. هرچند در گفتار، بر لزوم حمایت از این بخشها تأکید میشود، اما در عمل حمایت قابلتوجهی از راهاندازی یا بهرهبرداری بخشهای روانپزشکی مشاهده نشده است. اکنون با اجرای سیاست خودگردانی بیمارستانها، آسیب جدی به مراکز درمانی وارد شده است، بهویژه بخشهایی که درآمد کمتری دارند و فاقد خدمات جراحی هستند.
شریعت ادامه داد: در واقع، بخشهایی مانند تختهای مراقبتهای ویژه (آیسییو) یا مداخلات مرتبط با جراحی، درآمد بیشتری در نظام بهداشتی کشور کسب میکنند و میتوانند تا حدودی هزینههای خود را پوشش دهند. در مقابل، بخشهایی که فاقد چنین مداخلاتی هستند، بهویژه بخشهای روانپزشکی، زیانده به شمار میروند. از اینرو، مراکز درمانی علاقهای به راهاندازی بخش روانپزشکی ندارند.
به گفته وی، اعتراض ما به این مسئله است که تخصیص تعرفه بیماران روانپزشکی در بخشهای مختلف هیچ تفاوتی با تعرفه بیماران عادی ندارد. این موضوع بسیار مشکلزا است. ما معتقدیم که تعرفه بیماران روانپزشکی باید بالاتر از تعرفه بیماران عادی تعیین شود تا بیمارستانها برای راهاندازی یا نگهداری این بخشها ترغیب شوند. در شرایطی که در یک حوزه خاص کمبود وجود دارد، ناگزیر باید مشوقهایی در نظر گرفته شود؛
وی تصریح کرد: در نهایت، علاوه بر کمبود تخت، باید بر کمبود خدمات جامعه نگر نیز تأکید کرد. کمبود تخت تمام مسئله نیست؛ بخش دیگری از مشکل که به همان اندازه اهمیت دارد، نبود خدمات جامعهنگر کافی است. این خدمات میتوانند با پیگیری منظم درمان، به تداوم درمان بیماران کمک کرده و از قطع آن جلوگیری کنند. در صورت قطع درمان نیز شناسایی سریع بیماران امکانپذیر میشود و در نتیجه، نیاز به بستری به میزان قابلتوجهی کاهش مییابد.
رئیس انجمن روانپزشکان ایران معتقد است که مسئله اصلی این است که تقریباً هیچیک از خدمات جامعهنگر به شکل فعال و مؤثر در کشور وجود ندارد. این وضعیت باعث میشود بار اصلی درمان بر دوش درمان دارویی قرار گیرد. در نتیجه بیمارانی که از بیمارستان مرخص میشوند، جایی برای ادامه مراقبت ندارند؛ برخی توسط خانواده در منزل نگهداری میشوند و برخی دیگر ممکن است در خیابان رها شوند. در نتیجه بهتدریج بیخانمان شده و در شرایط بسیار اسفباری زندگی میکنند.