براساس گزارش رویترز: «ایران در آستانه توافق با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی است»
چهارشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۴
به گزارش رویترز (۲٤ فوریه ۲۰۲٦)، ایران در آستانه نهاییکردن توافقی با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی قرار گرفته است؛ خبری که درست همزمان با افزایش کمسابقه حضور دریایی آمریکا در نزدیکی سواحل ایران و اوجگیری احتمال درگیری نظامی، ابعاد تازهای به تنشهای منطقهای میدهد. رویترز به نقل از شش منبع مطلع از مذاکرات نوشته است که گفتوگوها برای خرید موشکهای ساخت چین از نوع «سیام–۳۰۲» به مراحل پایانی رسیده، هرچند هنوز تاریخی برای تحویل تعیین نشده و جزئیاتی مانند تعداد موشکها و رقم پرداختی نیز روشن نیست.
این موشکها که رویترز آنها را «فراصوت» توصیف کرده، بردی در حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و بهگونهای طراحی شدهاند که با پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا، از سامانههای دفاعی مستقر روی شناورها عبور کنند. دو کارشناس تسلیحاتی به رویترز گفتهاند ورود چنین سامانهای به زرادخانه ایران میتواند توان ضربتی دریایی تهران را بهطور محسوس افزایش دهد و برای نیروهای دریایی آمریکا در منطقه، تهدید جدیتری ایجاد کند؛ بهویژه در شرایطی که واشنگتن یک نیروی دریایی گسترده را در محدوده عملیاتی نزدیک ایران مستقر کرده است.
بر پایه همین گزارش، مذاکرات خرید این سامانه دستکم از دو سال پیش آغاز شده بود، اما پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در ماه ژوئن شتاب گرفت. رویترز مینویسد در مرحلههای پایانی مذاکرات در تابستان گذشته، مقامهای ارشد نظامی و دولتی ایران به چین سفر کردند؛ از جمله «مسعود اورایی»، معاون وزیر دفاع ایران، که بنا به گفته دو منبع امنیتی، سفر او پیشتر رسانهای نشده بود. یک پژوهشگر ارشد در «مؤسسه مطالعات امنیت ملی» اسرائیل نیز در گفتوگو با رویترز این تحول را «تغییردهنده بازی» توصیف کرده و گفته است قابلیت فراصوت ضدکشتی برای ایران، رهگیری این موشکها را دشوارتر میکند.
رویترز تأکید میکند که هنوز مشخص نیست چین با توجه به حساسیت وضعیت منطقه و افزایش تنشها، در نهایت این توافق را اجرایی خواهد کرد یا نه. وزارت خارجه چین پس از انتشار گزارش اعلام کرده از مذاکرات ادعاشده درباره فروش موشک «بیاطلاع» است و وزارت دفاع چین نیز به درخواست اظهار نظر پاسخ نداده است. از سوی دیگر، کاخ سفید نیز مستقیماً به اصل مذاکرات موشکی نپرداخته و در پاسخ به پرسش رویترز، تنها بر موضع ترامپ تکیه کرده که «یا توافق میکنیم یا باید کاری بسیار سخت مثل دفعه قبل انجام دهیم.»
رویترز این معامله احتمالی را نشانهای از تعمیق پیوندهای نظامی چین و ایران در مقطع تشدید تقابل ایران و آمریکا میداند؛ روندی که میتواند تلاشهای واشنگتن برای مهار برنامه موشکی ایران و محدود کردن فعالیتهای هستهای تهران را پیچیدهتر کند و در عین حال، از «میل بیشتر چین برای نقشآفرینی» در منطقهای حکایت داشته باشد که دههها زیر چتر برتری نظامی ایالات متحده تعریف شده است. در همین چارچوب، گزارش به رزمایشهای دریایی مشترک سالانه چین، ایران و روسیه اشاره میکند و یادآور میشود که وزارت خزانهداری آمریکا سال گذشته چند نهاد چینی را به دلیل تأمین مواد اولیه شیمیایی برای سپاه پاسداران—که در برنامه موشکهای بالستیک ایران کاربرد دارد—تحریم کرده بود؛ اتهامی که چین آن را رد کرده و گفته کنترل صادرات کالاهای دوگانهمصرف را «سختگیرانه» اجرا میکند.
در بخش دیگری از گزارش، رویترز مینویسد موشکهای سیام–۳۰۲ از پیشرفتهترین تجهیزاتی خواهند بود که چین میتواند به ایران منتقل کند و این انتقال با «تحریم تسلیحاتی سازمان ملل» در تعارض قرار میگیرد؛ تحریمهایی که نخست در ۲۰۰۶ اعمال شد، در ۲۰۱۵ در چارچوب توافق هستهای تعلیق شد و سپس بنا بر روایت گزارش، سپتامبر گذشته دوباره برقرار شد. همزمان، یک پژوهشگر ارشد «مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم» (سیپری) به رویترز گفته است چنین خریدی میتواند برای ارتقای توان ایران اهمیت ویژه داشته باشد، زیرا زرادخانه ایران در پی جنگ سال گذشته تضعیف شده است.
این تحولات در حالی گزارش میشود که آمریکا در نزدیکی ایران یک آرایش دریایی پرقدرت تدارک دیده است؛ از جمله ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» و گروه رزمی همراه آن، و نیز ناو «یواساس جرالد آر فورد» که به سمت منطقه حرکت میکند. رویترز مینویسد این دو ناو در مجموع توان حمل بیش از ۵ هزار نیروی انسانی و حدود ۱۵۰ فروند هواگرد را دارند. در همین زمینه، گزارش یادآوری میکند ترامپ ۱۹ فوریه به ایران «۱۰ روز» مهلت داده تا بر سر برنامه هستهای به توافق برسد، در غیر این صورت با اقدام نظامی روبهرو خواهد شد، و پیشتر نیز رویترز از آمادهسازی آمریکا برای عملیاتهای «چند هفتهای» در صورت صدور فرمان حمله خبر داده بود.
در پایان، رویترز به نقل از همان منابع مطلع مینویسد ایران علاوه بر موشکهای ضدکشتی، در حال گفتوگو برای خرید سامانههای پدافند هوایی، سلاحهای ضدبالستیک و حتی جنگافزارهای ضدماهوارهای از چین نیز هست؛ ادعایی که در صورت تأیید، نشان میدهد تهران میکوشد همزمان با فشار نظامی آمریکا و پسلرزههای جنگ سال گذشته، شبکه بازدارندگی خود را در حوزههای مختلف بازسازی و تقویت کند. مجموع این نشانهها تصویر یک میدان پرمخاطره را پیش چشم میگذارد: جایی که دیپلماسی هستهای زیر سایه آمادهسازی نظامی پیش میرود و هر انتقال تسلیحاتی تازه میتواند محاسبات طرفین را—در دریا، در هوا و در سطح منطقه—تغییر دهد.