شنبه ۳ آبان ۱۴۰۴

تمامی بانک‌های بزرگ و پرمشتری در ایران، از سپه و ملی گرفته تا تجارت و صادرات، با نسبت‌های زیر استاندارد و حتی منفی فعالیت می‌کنند. در حالی که بانک مرکزی ایران رسما مجوز فعالیت بانک آینده را لغو کرده و انتقال ۲۵۰ همت سپرده‌ها و تعهدات آن به بانک ملی را کلید زده، از  ناترازی پنج بانک بزرگ دیگر شامل سپه، سرمایه، دی، ایران‌زمین و موسسه ملل نیز اخباری منتشر شده است.
بر اساس اعلام‌های رسمی، بدهی بانک آینده به بانک مرکزی به رقم بی‌سابقه ۵۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده و کفایت سرمایه این بانک به منفی ۶۰۰ درصد سقوط کرده بود؛ رقمی که معنایی جز ورشکستگی مطلق ندارد.

فرشاد محمدپور، معاون نظارت بانک مرکزی، در توضیح این تصمیم تاکید کرد که ناترازی بانک آینده اصلاح‌ناپذیر بود و تصویری غلط و خطرناک از کل نظام بانکی ایجاد کرده بود. در استانداردهای بین‌المللی بازل که مبنای ارزیابی سلامت مالی بانک‌ها است، نسبت کفایت سرمایه باید حداقل ۸ درصد باشد تا بانک توان مقابله با ریسک‌ها و شوک‌های مالی را داشته باشد. در حالی که طبق آخرین آمار، نسبت کفایت سرمایه بانک آینده بیش از منفی ۳۵۰ درصد بوده است. به این معنا که این بانک نه‌تنها هیچ پشتوانه‌ای نداشته، بلکه روی وام و سپرده دیگران ایستاده است و حالا تمامی این بدهی‌ها به بانک ملی منتقل شده است.

البته این وضعیت در ایران تنها به بانک آینده محدود نیست. داده‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد از میان ۲۹ بانک فعال در ایران، دست‌کم ۱۸ بانک نسبت کفایت سرمایه زیر ۸ درصد دارند و عملا در وضعیت شکننده قرار گرفته‌اند. هشت بانک در انتهای این جدول، با کفایت سرمایه منفی هم در آستانه فروپاشی قرار دارند، از جمله بانک سپه (منفی ۲۳.۲ درصد)، ایران‌زمین (منفی ۲۱ درصد)، دی (منفی ۵۳.۵ درصد)، سرمایه (منفی ۳۲۸ درصد) و آینده (منفی ۳۶۰.۵۲ درصد). در شرایطی که بانک سپه طبق براوردها، بیش از ۴۲ میلیون مشتری دارد، ورشکستگی احتمالی این بانک یا بانک‌های مشابه می‌تواند به بحرانی فراگیرتر در نظام مالی ایران تبدیل شود.