بحران خاموش امنیت غذایی در ایران، ۲۷ درصد کل خانوارها هیچ نوع پروتئینی در روز مصرف نمیکنند
جمعه ۱۷ مرداد ۱۴۰۴
تازهترین گزارشها حاکی از آن است که ایران به بحرانی خاموش اما عمیق در حوزه امنیت غذایی مبتلا شده است و در دهههای اخیر با وجود پیشرفتهای نسبی در کاهش گرسنگی مطلق، همچنان با پدیده فقر غذایی در میان گروههای آسیبپذیر، بهویژه کودکان، زنان و ساکنان مناطق محروم روبهروست.
این بحران خود را نهتنها در کمبود کالری بلکه در سوءتغذیه پنهان، یعنی کمبود ریزمغذیهایی مانند آهن، ید و ویتامین آ نیز نشان میدهد. تازهترین گزارش منتشرشده در روزنامه شرق حکایت از رشد نگرانکننده فقر غذایی در ایران دارد؛ بهگونهای که تنها ۱.۷ درصد از خانوارها امکان مصرف روزانه پروتئین دارند و ۲۷ درصد کل خانوارها هیچ نوع پروتئینی مصرف نمیکنند. در میان خانوارهای با اشتغال موقت، بیش از ۹۳ درصد و در میان بیکاران، نزدیک به ۹۵ درصد اصلاً پروتئین مصرف نمیکنند. این آمار هشداردهنده، نشان میدهد ایران در مقایسه با میانگین جهانی و کشورهای منطقهای جایگاه مناسبی ندارد.
اختلاف طبقاتی شدید
در همین حال، اختلاف شدید طبقاتی در مصرف مواد غذایی نیز آشکار است. برای مثال، در حالی که خانوارهای دهک دهم (ثروتمندترین) روزانه ۱۱.۲ گرم گوشت قرمز مصرف میکنند، این میزان در دهک اول (فقیرترین) به تنها ۰.۲ گرم در روز میرسد.
مصرف شیر، لبنیات و حتی سبزیجات در دهکهای پایین جامعه تقریباً به صفر رسیده است.
اثرات سوء بر کودکان؛ ۱۴.۵ میلیون کودک ایرانی درگیر سوءتغدیه
در سالهای اخیر، وضعیت سوءتغذیه در ایران بهویژه در میان کودکان به سطحی نگرانکننده رسیده است. بر پایه گزارش روزنامه شرق و دادههای رسمی، حدود ۱۴.۵ میلیون کودک ایرانی تا سال ۱۴۰۲ دچار درجاتی از سوءتغذیه بودهاند. این در حالیست که ۵۷ درصد جمعیت کشور نیز بهنوعی با این معضل درگیرند. در این گزارش تاکید شده که این شکاف فزاینده در مصرف مواد مغذی، سلامت اقشار ضعیف جامعه، بهویژه کودکان را تهدید میکند و میتواند منجر به اختلال رشد، تضعیف سیستم ایمنی، کاهش تمرکز و افت عملکرد تحصیلی و حتی بروز مشکلات روانی در کودکان شود.
این دادهها بیانگر گسترش سوءتغذیه پنهان در میان کودکان و احتمال بروز مشکلات رشدی، استخوانی و شناختی در نسل آینده است.
در این گزارش همچنین نسبت به تبعات اجتماعی و ملی این بحران هشدار داده شده و تأکید شده که تداوم این شرایط میتواند به تهدیدی جدی برای امنیت انسانی و پایداری اجتماعی کشور تبدیل شود.