بحران آب در پایتخت انرژی ایران؛ عسلویه حتی آب شرب کافی ندارد
شنبه ۶ تیر ۱۴۰۵
عسلویه، قلب انرژی ایران و یکی از مهمترین مراکز تولید ثروت کشور، سالهاست با بحران شدید آب دستوپنجه نرم میکند. در شهری که صنایع گاز و پتروشیمی از امکانات پایدار برخوردارند، مردم گاه فقط چند ساعت در هر دو روز آب دارند.
بحران آب در عسلویه، قطب انرژی ایران و تولیدکننده بخش مهمی از ثروت کشور، قابل قبول نیست. شهری که نامش، به نوشته رضا طاهری در کتاب “از مروارید تا نفت”، به معنای “شهر آب و عسل” است، امروز با یکی از حادترین اشکال کمبود آب در جنوب ایران روبهروست. در ماههای اخیر، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد در برخی دورهها، آب در عسلویه طی هر ۴۸ ساعت فقط حدود سه ساعت وصل بوده است. در برخی توصیفها حتی آمده که روستاهای اطراف این شهر ۱۰ هزار هکتاری عملا فقط یک روز در هفته آب شرب دارند. این وضعیت برای منطقهای که در قلب صنعت انرژی کشور قرار گرفته، فقط یک ناکارآمدی خدماتی نیست؛ نشانهای از شکاف عمیق میان استخراج ثروت و کیفیت زندگی مردم محلی است.
عسلویه سالهاست بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای صنعتی و اقتصادی ایران شناخته میشود. بخش بزرگی از درآمدهای ملی، صادرات انرژی و پروژههای عظیم گاز و پتروشیمی به این منطقه گره خورده است. با این حال، همین شهرستان از نظر زیرساختهای پایه، از جمله آب، جاده، خیابان، شبکه دفع آبهای سطحی و خدمات شهری، با مشکلات مزمن روبهروست.
این تناقض برای مردم منطقه کاملا ملموس است. اعتراض اصلی شهروندان این است که وقتی وارد محدوده صنایع و پالایشگاهها میشوی، آب وجود دارد و آن هم با کیفیت مناسب؛ اما در شهرها و روستاهای اطراف، مردم حتی برای تأمین آب شرب روزانه مشکل دارند. به بیان دیگر، همه امکانات و توان اجرایی برای حفظ تولید و تداوم کار صنایع متمرکز شده، اما جوامع محلی زیر بار توسعهای که در کنارشان شکل گرفته، فرسوده شدهاند.
گزارشها از وجود فلزات سنگین، هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای، آلودگیهای نفتی و آثار مستقیم و غیرمستقیم صنایع پتروشیمی در منطقه خبر میدهند. شیوع بالای آسم و بیماریهای حساسیتی در عسلویه نیز بخشی از تبعات همین وضعیت عنوان شده است. در چنین شرایطی، سفرههای آب زیرزمینی نه یک ذخیره مطمئن، بلکه بخشی از همان محیط آسیبدیدهاند.بحران آب در عسلویه، نماد بحران حکمرانی آب است.
عسلویه امروز نماد یک تناقض بزرگ است: شهری که بر دوش آن بخش مهمی از ثروت ایران میچرخد، اما خود از آب کافی و سالم محروم است. این تناقض را نمیتوان با توجیههای اداری یا وعدههای تکراری پنهان کرد. بحران آب در عسلویه، بیش از هر چیز، نشانه توسعهای است که صنعت را دیده، اما انسان را نه.