با اذعان بە بیکاری یکونیم میلیون کارگر بر اثر جنگ، برنابودی چهارمیلیون شغل سرپوش گذاشتند
یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵

حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در جریان جنگ شغل خود را از دست دادهاند؛ برآوردی که حمید حاجاسماعیلی، کارشناس بازار کار، به نقل از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مطرح کرده است. همزمان، کارگرانی که شغلشان را حفظ کردهاند با افزایش شدید هزینههای زندگی روبهرو هستند و حداقل دستمزد، حتی هزینه بخشی از نیازهای غذایی یک خانواده سهنفره را نیز پوشش نمیدهد.
حاجاسماعیلی در گفتوگو با فرارو گفته است در مقاطعی، برآوردهای اولیه از نابودی سه تا سهونیم میلیون شغل حکایت داشت. به گفته او، پس از آتشبس بخشی از مشاغل احیا شدهاند، اما همچنان شمار زیادی از کارگران با بیکاری و پیامدهای قطع درآمد مواجهاند. اقتصاد۲٤ در بررسی وضعیت بازار کار تأکید کرده است که آتشبس شکننده و نگرانی از بازگشت جنگ، احیای فرصتهای شغلی را دشوار کرده است.
رکود، کاهش فعالیت بنگاهها و محدودیت جذب نیروی کار، پیش از جنگ نیز وجود داشت. آسیب به کسبوکارها، اختلال در تولید، محدودیتهای تجاری و افزایش هزینه مواد اولیه این مشکلات را تشدید کردهاند. بسیاری از واحدها اکنون با کمبود سرمایه در گردش و کاهش قدرت خرید مشتریان روبهرو هستند و تعدیل نیرو برای برخی کارفرمایان به راهی برای ادامه فعالیت تبدیل شده است.
حداقل دستمزد ماهانه کارگران در سال ۱٤۰۵، بدون احتساب مزایا، حدود ۱٦ میلیون و ٦۰۰ هزار تومان تعیین شده است. در مقابل، بر اساس دادههای مرکز آمار که در این گزارش نقل شده، تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها در مهرماه به ۱۱۳٫٤ درصد و تورم گروه شیر، پنیر و تخممرغ به ۱۵٤٫٦ درصد رسیده است؛ افزایشهایی که فشار مستقیمی بر سبد غذایی خانوارهای کارگری وارد میکند.
هزینه تأمین سبد ۱۱ قلم کالای اساسی کالابرگ برای یک نفر در مهرماه حدود پنج میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گزارش شده و برای خانوادهای سهنفره از ۱۷ میلیون تومان فراتر رفته است. این سبد تنها بخشی از نیازهای غذایی را در بر میگیرد و هزینه مسکن، درمان، آموزش، حملونقل و دیگر مخارج زندگی در آن محاسبه نشده است.
موج تازه گرانی، مواد غذایی پایه را نیز در بر گرفته است. انجمن صنایع لبنی ایران اعلام کرده کارگروه تنظیم بازار وزارت جهاد کشاورزی، قیمت هر کیلوگرم شیر خام استاندارد با چربی ۳٫۲ درصد را از ٦۰ هزار و ۵۰۰ تومان به ۶۸ هزار تومان افزایش داده است. این رشد حدود ۱۲٫٤ درصدی، طبق مصوبه، یک هفته پس از ابلاغ کتبی اجرا میشود و هزینه تولید محصولات لبنی را افزایش میدهد.
در بازار مرغ و تخممرغ نیز داوود رنگی، رئیس اتحادیه واردکنندگان نهاده دام و طیور، افزایش نرخ ارز را از عوامل اصلی رشد هزینه تولید دانسته است. او در گفتوگو با تجارتنیوز، قیمت هر کیلوگرم مرغ را بیش از ۳۰۰ هزار تومان و در میادین حدود ۳۵۰ هزار تومان و قیمت هر شانه تخممرغ را حدود ۹۰۰ هزار تومان برآورد کرده است. به گفته او، تولیدکنندگان همزمان با افزایش هزینهها و کاهش تقاضا روبهرو هستند.
فشار افزایش قیمتها به خوراکیها محدود نمانده است. ستاد تنظیم بازار، تایرهای سبک را تا پایان سال از قیمتگذاری دستوری خارج کرده و تعیین قیمت را به تولیدکنندگان واگذار کرده است. هدف اعلامشده، کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار و محدود کردن رانت توزیع است، اما تغییر مسیر تأمین ارز برخی مواد اولیه، ماشینآلات و قطعات میتواند هزینه تولید را افزایش دهد.
تحریمها، دشواری تأمین ارز و مواد اولیه، بحران نقدینگی و نااطمینانی ناشی از احتمال ازسرگیری درگیریها، تصمیمگیری برای سرمایهگذاری و حفظ تولید را دشوار کرده است. در این میان، کارگران حداقلبگیر با قدرت چانهزنی محدود، هم در معرض تعدیل قرار دارند و هم با دستمزدی ثابت باید هزینههای فزاینده را بپردازند. حسین راغفر، اقتصاددان، پیشتر در گفتوگو با اقتصاد٢٤، وضعیت ناشی از گسترش فقر را شکلگیری «مادونطبقه» توصیف کرده بود.
این فشارها در حالی ادامه دارد که مهدی کوچکزاده، نماینده مجلس، در اظهاراتی که اقتصاد۲٤ نقل کرده، تأمین معیشت را اولویت کنونی حاکمیت ندانسته و از مردم خواسته است «پوستشان را کلفت کنند».
