یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵

سران کشورهای عضو بریکس در نشست دهلی‌نو با تصویب بیانیه‌ای مشترک خواستار «حداکثر خویشتنداری» در جنگ خاورمیانه و پرهیز از اقداماتی شدند که می‌تواند به تشدید بیشتر درگیری‌ها منجر شود. ایران و امارات متحده عربی، با وجود تنش‌های شدید میان دو کشور در ماه‌های اخیر، هر دو این بیانیه را پذیرفتند؛ موضوعی که در گزارش‌های بین‌المللی به عنوان نشانه‌ای از گشایش محدود دیپلماتیک در میانه جنگ ارزیابی شده است.
هم‌زمان مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در حاشیه نشست با خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی و پسر ارشد رئیس امارات، دیدار کرد. رویترز این دیدار را بالاترین سطح تماس مستقیم میان دو کشور از آغاز جنگ توصیف کرده است. دفتر رسانه‌ای ابوظبی اعلام کرد دو طرف درباره تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، کاهش تنش، ثبات و تلاش‌ها برای پیشبرد صلح و توسعه در منطقه گفت‌وگو کرده‌اند، هرچند از دستیابی به توافق مشخصی خبر داده نشد.
رسانه‌های ایران نیز بر اهمیت این دیدار تأکید کرده‌اند. ایسنا به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد مذاکرات پزشکیان و ولیعهد ابوظبی در فضایی «آرام و سازنده» انجام شده است. در گزارش‌های داخلی، این دیدار نشانه‌ای از ادامه تلاش تهران برای باز نگه داشتن کانال‌های دیپلماتیک با کشورهای عربی منطقه، با وجود اختلافات ناشی از جنگ، ارزیابی شده است.
بیانیه دهلی‌نو ضمن ابراز «نگرانی عمیق» از ادامه تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، بر حفاظت از غیرنظامیان، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو و دیپلماسی تأکید کرده است. کشورهای بریکس همچنین خواستار حفاظت از تجارت جهانی، زنجیره‌های تأمین، جریان انرژی و امنیت دریانوردی شده‌اند؛ موضوعاتی که با گسترش جنگ به تنگه هرمز، دریای سرخ و باب‌المندب اهمیتی دوچندان یافته است.
رسیدن به متن مشترک، یکی از دشوارترین مسائل نشست امسال بود. ایران و امارات در جریان جنگ در دو سوی یکی از مهم‌ترین شکاف‌های منطقه‌ای قرار گرفته‌اند و به گزارش رویترز، ایران در ماه‌های گذشته چند بار اهدافی در امارات را مورد حمله قرار داده است؛ آخرین مورد عمده در اواخر اوت، حمله به پایگاه هوایی «المنهاد» بود که نیروها و بالگردهای آمریکایی در آن مستقر بودند. از همین رو، دیپلمات‌ها پیش از اجلاس، توافق تهران و ابوظبی بر سر متن مربوط به جنگ را آزمونی برای توانایی بریکس در حفظ وحدت داخلی می‌دانستند.