امید تهران و واشینگتن به توافق، با بیاعتمادی عمیق و فاصلۀ عمده در مواضع
یکشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۵

دونالد ترامپ پیشتر گفته که طرح پیشنهادی ایران، مبنای گفتوگوهای اسلامآباد خواهد بود. این در حالیاست که طرح ۱۰ مادهای پیشنهادی ایران، با طرح ۱۵ مادهای، که پیشتر از سوی آمریکا مطرح شده بود، شباهت چندانی ندارد؛ موضوعی که میتواند نشانگر فاصلۀ زیاد دو طرف و نیاز به کار، صبوری و حسن نیت قابل توجه برای پشت سر گذاشتن اختلافات عمده باشد.
طرح ایران شامل خواستههایی عمده و اساسی است؛ از جمله برچیدهشدن تحریمهایی که سالهاست اقتصاد این کشور را به زانو درآورده، و بهرسمیت شناختن حق حاکمیت تهران بر تنگۀ هرمز، آبراهی که ایران میگوید قصد دارد از کشتیهای عبوری از آن، تعرفه دریافت کند. تهران همچنین تأکید کرده که بهعنوان یک عضو پیمان عدم اشاعۀ تسلیحات هستهای، باید حق قانونیاش برای غنیسازی اورانیوم در سطح غیر نظامی به رسمیت شناخته شود.
از سوی دیگر واشینگتن از ایران خواسته که ذخیرۀ اورانیوم غنیشده با خلوص بالای خود را تحویل داده و غنیسازی اورانیوم، برنامۀ موشکی و حمایت از گروههای نیابتیاش در منطقه را بهکلی کنار بگذارد. دونالد ترامپ بارها تکرار کرده که ایران نمیتواند و نباید به سلاح هستهای دست یابد.
همچنین احتمال میرود که هیئت آمریکایی خواستار آزادی همۀ شهروندان ایالات متحده که در ایران زندانی هستند هم بشود. در حال حاضر دستکم شش شهروند آمریکا در ایران زندانی هستند؛ از جمله رضا ولیزاده روزنامهنگار سابق رادیو فردا، و کامران حکمتی جواهرفروش.
باربارا لیف دیپلمات پیشین که در دورۀ ریاست جمهوری جو بایدن، به عنوان معاون وزیر خارجه در امور خاور میانه هم کار کرده بود، معتقد است که با توجه به فاصلۀ عمیق میان مواضع دو کشور، «خطر آغاز مجدد درگیری نظامی بسیار زیاد است».
او میگوید دولت ترامپ بهخوبی از فشار ناشی از اختلال در عرضۀ انرژی و افزایش شدید قیمت بنزین در آمریکا آگاه است.
غروب جمعه اعلام شد که نرخ تورم سالانۀ ایالات متحده با جهشی به میزان ۹ دهم درصد در ماه گذشته، به ۳ و ۳ دهم درصد، یعنی بالاترین نرخ تورم در نزدیک به سه سال اخیر رسیده است.
باربارا لیف میگوید «زمان به نفع دولت آمریکا نیست». به گفتۀ این دیپلمات پیشین، «این همان چیزی است که باعث اعتماد به نفس بالای مقامات ایرانی شده است». اعتماد به نفسی که به اعتقاد او، «چندان هم بیدلیل و ناشی از سوء برداشت نیست».