شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵

اعتراضات گسترده جوانان در هند، دولت نارندرا مودی را با یکی از جدی‌ترین چالش‌های سیاسی از زمان به قدرت رسیدن او در سال ۲۰۱۴ روبه‌رو کرده است. بیکاری، فساد در نظام آموزشی، اتهام دستکاری فهرست رأی‌دهندگان و محدودیت آزادی‌های مدنی، هزاران جوان را به خیابان‌های دهلی و دیگر شهرهای هند کشانده است. تحلیلگران می‌گویند ترس از اعتراض به دولت در میان نسل جوان در حال فرو ریختن است.

خبرگزاری رویترز روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵ در گزارشی از دهلی‌نو نوشت که با وجود استقرار ده‌ها هزار نیروی امنیتی، معترضان جوان در روزهای اخیر از موانع پلیس عبور کرده، شعارهای ضدحکومتی سر داده و با مأمورانی که برای بازداشت آنان تلاش می‌کردند، درگیر شده‌اند. در یکی از تجمع‌ها، جوانی پیش از آنکه مأموران او را به اتوبوس پلیس منتقل کنند، فریاد زد: زنده باد انقلاب!

بر اساس ارزیابی پروژه مستقل داده‌های رویدادها و مکان‌های درگیری مسلحانه (ACLED)، شمار اعتراضات خیابانی در هند در سال جاری احتمالاً از هر زمان دیگری در یک دهه گذشته بیشتر خواهد شد. تحلیلگران معتقدند گسترش اعتراضات جوانان و افزایش حمایت از مخالفان، جدی‌ترین بحران سیاسی مودی در ۱۲ سال حکومت او را رقم زده است. با این حال، دولت همچنان از ثبات برخوردار است و انتخابات سراسری بعدی قرار نیست پیش از سال ۲۰۲۹ برگزار شود.

یکی از محورهای اصلی اعتراضات اخیر، درخواست استعفای گیانش کومار، رئیس کمیسیون انتخابات هند، است. معترضان و احزاب مخالف دولت می‌گویند بازنگری در فهرست رأی‌دهندگان به سود حزب حاکم بهاراتیا جاناتا انجام شده و به پیروزی این حزب در چند انتخابات ایالتی کمک کرده است. دولت، حزب حاکم و کمیسیون انتخابات این اتهامات را رد کرده‌اند. حزب بهاراتیا جاناتا می‌گوید موفقیت‌های انتخاباتی‌اش نتیجه محبوبیت مودی و رشد اقتصادی کشور است.

اما نارضایتی جوانان فراتر از موضوع انتخابات است. میلیون‌ها جوان هندی با وجود رشد اقتصادی کشور، همچنان برای یافتن شغل مناسب با دشواری روبه‌رو هستند. بر اساس آمار رسمی، نرخ بیکاری عمومی اندکی بیش از پنج درصد است، اما بیکاری در میان جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله در سال ۲۰۲۵ به ۹٫۹ درصد رسیده بود. پژوهش دانشگاه عظیم پرمجی نیز نشان می‌دهد نزدیک به ۴۰ درصد فارغ‌التحصیلان ۱۵ تا ۲۵ ساله بیکارند و حدود یک‌پنجم فارغ‌التحصیلان ۲۵ تا ۲۹ ساله نیز شغلی ندارند.

افشای پرسش‌های آزمون‌های مهم تحصیلی و استخدامی نیز به خشم جوانان دامن زده است. در ماه مه، پس از افشای پرسش‌های آزمون ورودی دانشکده‌های پزشکی و ابطال آزمون‌ها از سوی دولت، اعتراضاتی در سراسر کشور شکل گرفت. بسیاری از دانشجویان و جوانان می‌گویند پس از سال‌ها تحصیل و تلاش، فساد و ناکارآمدی نظام آموزشی و استخدامی فرصت دستیابی به شغل و آینده‌ای مطمئن را از آنان گرفته است.

در مرکز این اعتراضات، جنبش تازه‌ای به نام «حزب مردم سوسک» (Cockroach Janta Party) قرار دارد که در ماه ژوئن از طنز و اعتراض در شبکه‌های اجتماعی به یک کارزار سراسری تبدیل شد. شکل‌گیری این جنبش پس از آن بود که رئیس دیوان عالی هند در اظهارنظری بیکاران را به «سوسک» تشبیه کرد. ابیجیت دیپکه، بنیان‌گذار این جنبش، و نها بورا، فعال چپ‌گرای دانشجویی، از چهره‌های شناخته‌شده اعتراضات اخیر هستند.

شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مستقل اینترنتی نقش مهمی در گسترش اعتراضات داشته‌اند. به گزارش رویترز، در حالی که رسانه‌های جریان اصلی هند از نگاه منتقدان عمدتاً طرفدار دولت هستند و اعتراضات را محدود پوشش می‌دهند، هزاران معترض با تلفن‌های همراه خود تصاویر تجمع‌ها و برخوردهای پلیس را منتشر کرده‌اند. شبکه‌های مستقل یوتیوب نیز به شناخته‌شدن رهبران جوان اعتراضات کمک کرده‌اند.

اعتراضات جوانان همچنین به احزاب مخالف دولت نیروی تازه‌ای بخشیده است. راهول گاندی، رهبر حزب کنگره، همراه با ده‌ها هزار نفر از هواداران خود در تجمع‌های خیابانی شرکت کرده است. یوگندرا یاداو، فعال سیاسی مخالف دولت، می‌گوید جامعه هند بار دیگر صدای خود را پیدا کرده است. او معتقد است هرچند نمی‌توان این اعتراضات را آغاز پایان حکومت مودی دانست، اما نشانه شروع روندی نزولی برای دولت اوست.