اطلاعیه کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید ۱۴۰۶ – ۱۴۰۵
یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵
با آغاز سال تحصیلی، میلیونها دانشآموز در شرایطی راهی مدرسه میشوند که بحران آموزش در ایران، همچون بسیاری از عرصههای زندگی اجتماعی، هر روز ابعاد گستردهتری پیدا میکند. آموزش و پرورش در نتیجه سالها سیاستهای اقتصادی ویرانگر رژیم جمهوری اسلامی، خصوصیسازی، کاهش سهم آموزش از بودجه دولت و تحمیل ایدئولوژی اسلامی، امنیتی کردن فضای دانشگاهها و مدارس بیش از پیش از یک نهاد آموزش همگانی و باکیفیت فاصله گرفته است. امروز تامین هزینه فرستادن فرزندان به مدرسه برای بخش بزرگی از خانوادههای کارگر و زحمتکش به یکی دیگر از عرصههای فشار اقتصادی تبدیل شده است. هزینه کتاب، لوازمالتحریر، لباس، رفتوآمد، تغذیه و کلاسهای آموزشی، در شرایطی که دستمزدها از هزینه زندگی عقب ماندهاند، هر سال بخش بیشتری از درآمد خانوادهها را میبلعد.
تحت حاکمیت رژیم سرمایهداری اسلامی امر آموزش بیش از پیش طبقاتی شده است. آقازادهها با استفاده از رانتهای حکومتی و قدرت والدین خود و خانوادههای مرفه میتوانند با پرداخت شهریه مدارس خصوصی، هزینه کلاسهای تقویتی و امکانات آموزشی بیشتر، بخشی از ضعفهای نظام دولتی را جبران کنند، اما خانوادههای کارگر و زحمتکش چنین امکانی ندارند. برای میلیونها کودک، بهویژه کودکان کار، کودکان خیابانی و دانشآموزان مناطق محروم، حتی دسترسی به مدرسه معضلی حلنشده است. آمارهای رسمی و گزارشهای میدانی، نرخ نگرانکننده بازماندگی از تحصیل را، بهخصوص در مقطع متوسطه و در میان دختران مناطق روستایی و حاشیهنشین و حتی در کلانشهرها نشان میدهد. این وضعیت ریشه در گسترش ابعاد فقر ،گرانی، بیکاری و نابرابری اقتصادی دارد. وقتی خانوادههای کارگری و کمدرآمد توان تأمین هزینههای ابتدایی و ضروری زندگی مانند غذا، پوشاک و سرپناه را ندارند، هزینه تحصیل فرزند به بار سنگینی بر دوش آنان تبدیل شده و در نتیجه بخشی از کودکان عملاً از چرخه درس و مدرسه خارج میشوند.
اما بحران آموزش در جمهوری اسلامی تنها به فقر، کمبود امکانات و نابرابری طبقاتی محدود نیست. مدرسه و دانشگاه یکی از مهمترین عرصههای بازتولید ایدئولوژی طبقه حاکم است. محتوای کتابهای درسی، برنامههای آموزشی و فضای عمومی مدارس در بسیاری موارد در خدمت باورهای مذهبی و ایدئولوژی اسلامی و سیاست های حکومت قرار گرفته است. حضور روحانیون و مبلغان مذهبی در مدارس، آموزش دینی اجباری، تفکیک جنسیتی، تحمیل حجاب اجباری، ترویج فرهنگ شهادتطلبی و تقدیس خشونت، با آموزش علمی و رشد آزادانه شخصیت کودکان و نوجوانان در تضاد است. در چنین نظامی، پرسشگری و تفکر انتقادی به جای آنکه تشویق شود، با محدودیت و فشار پلیسی روبهرو میشود و دانشآموز به جای آنکه به عنوان انسانی آزاد و صاحب حق پرورش یابد، در معرض تربیت ایدئولوژیک قرار میگیرد. تبعیض جنسیتی نیز بخشی از همین ساختار است.
با اینحال و به رغم این اوضاع فاجعه بار، جنبش معلمان به عنوان بخشی از جنبش کارگری و مبارزات دانشجویان و دانش آموزان در چند سال اخیر چنان مهر خود را به محیطهای دانشگاه و مدرسه کوبیدهاند که حکومت اسلامی سرمایه داران با تکیه بر دستگاه ایدئولوژیک، نهادهای امنیتی و استخدام هزاران طلبه حوزه علمیه برای رواج افکار پوسیده و خرافات مذهبی نتوانسته جلو این روند را بگیرد. ایستادگی و مبارزه معلمان و جنبش دانشجویی علیه سرکوبگری های رژیم جمهوری اسلامی و در دفاع از امنیت و حرمت دانشجویان و دانش آموزان و مبارزات آنان برای پیگیری مطالبات برحق شان تأثیرات زیادی بر فضای مدارس، دانشگاهها و فضای سیاسی کل جامعه بجای گذاشته است. معلمان با تأکید بر خواست افزایش حقوقها به بالای خط فقر، تحصیل رایگان برای همه کودکان، خواست منع کالایی شدن آموزش و درمان و بهداشت و حق آموزش به زبان مادری برای همه ملیتهای تحت ستم، در عالم واقع خواستهای کارگران و تهیدستان شهری و اقشار فرودست جامعه را نیز مطرح کرده اند. به همین دلیل است که مبارزات معلمان از اعتبار و مقبولیت اجتماعی ویژهای در اردوی کار و زحمت و در میان فرودستان برخوردار است.
معلمان ایران طی این سالها پیگرانه از حق تحصیل رایگان و آموزش شایسته کودکان به دفاع برخاستهاند، آموزشی که در آن علم جای خرافه مذهبی و تبلیغات ایدئولوژیک را بگیرد، پرسشگری به رسمیت شناخته شود و هیچ کودکی به دلیل جنسیت، زبان، ملیت یا موقعیت اقتصادی خانوادهاش از امکانات برابر مطابق استانداردهای دهه سوم قرن بیستویکم محروم نماند. از همین رو، زندگی و رفاه کودکان، مستقل از وضعیت خانوادگی، باید از طرف دولت تضمین گردد. دولت موظف است استاندارد واحدی از رفاه و امکانات رشد مادی و معنوی کودکان و نوجوانان را در بالاترین سطح ممکن تضمین کند. کمک هزینه های لازم و ارائه خدمات رایگان پزشکی و آموزشی و فرهنگی برای تضمین استاندارد زندگی کودکان و نوجوانان مستقل از وضعیت خانوادگی باید پرداخت شود و امر آموزش رایگان و اجباری تا سن ۱۶ سالگی تأمین گردد. کار حرفهای برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال باید ممنوع گردد و نباید گذاشت که جسم و روح کودکان زیر بار کار حرفهای تباه شود.
حزب کمونیست ایران ضمن گرامیداشت یاد دانشآموزان، دانشجویان و معلمانی که در جریان سرکوب خونین دی ماه ۱۴۰۴ و نیز در جریان جنگ امپریالیستی و ارتجاعی که جمهوری اسلامی یکی از برپاکنندگان آن است، جان خود را از دست دادند، آغاز سال تحصیلی جدید را تبریک میگوید. حزب کمونیست ایران در همانحال که قاطعانه از مبارزات معلمان، دانشجویان و دانشآموزان مبارز و آزادیخواه حمایت میکند، از آنان میخواهد که در همبستگی باجنبش کارگری و دیگر جنبشهای پیشرو اجتماعی، مبارزه برای تحقق مطالباتی را که سالها است پرچم آن را در محیطهای مدرسه و دانشگاه بر افراشتهاند ادامه دهند. تنها با گسترش و سازمانیابی جنبش کارگری و دیگر جنبشهای پیشرو اجتماعی و با نقش آفرینی فعالان سوسیالیست در این جنبشها است که میتوان افق آزادی بی قید و شرط سیاسی، برابری و رفاه و امنیت انسانها و سوسیالیسم را پیشروی جامعه و کودکان این سرزمین قرار داد.
سرنگون باد رژیم جمهوری اسلامی
زنده باد آزادی، برابری، حکومت کارگری
کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران
شهریور ۱۴۰۵
سپتامبر ۲۰۲۶
بازنشر: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1