پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵

بازگشایی مدارس در مهرماه هرسال، برای بخش بزرگی از خانواده‌های زحمتکش در سراسر ایران، به‌جای شادی و امید، با نگرانی از هزینه‌های کمرشکن و رو به افزایش همراه است. این پدیده تصادفی نیست؛ بلکه نتیجه چند دهه سیاست‌گذاری است که در آن، دولت به‌جای تقویت نقش خود در تامین آموزش همگانی، بار اصلی هزینه‌های تحصیل را به دوش خانواده‌ها منتقل کرده است. کاهش سهم آموزش از بودجه عمومی، رشد مدارس غیرانتفاعی و کلاس‌های موازی خصوصی، و بی‌توجهی به زیرساخت مدارس دولتی در مناطق کم‌برخوردار و حاشیه‌ای، مجموعه‌ای از عواملی‌اند که شکاف طبقاتی را از همان سنین کودکی نهادینه می‌کنند.

در کردستان و دیگر مناطق محروم، نابرابری‌های آموزشی و کمبودهای ساختاری با لایه‌های دیگری از تبعیض گره می‌خورد. کمبود مزمن نیروی انسانی متخصص و فرسودگی زیرساخت‌های آموزشی، در کنار ممنوعیت آموزش به زبان مادری برای ملیت‌های تحت ستم، وضعیتی را رقم زده است که کودکان این مناطق از همان آغاز مسیر تحصیلی، با موانعی دوچندان روبه‌رو می‌شوند. بازتاب عریان این سیاست‌های تبعیض‌آمیز را می‌توان در آمارهای نگران‌کننده ترک تحصیل، به‌ویژه در میان دختران و در مناطق مرزی و محروم، به‌وضوح مشاهده کرد.

اما فراتر از مسئله منابع مالی و امکانات، باید به نقش مدرسه به‌عنوان ابزار شکل‌دهی ذهنی نسل نو توجه کرد. مهم‌ترین مطالبه در این زمینه، جداسازی دین از آموزش و پرورش و رهاسازی محتوای آموزشی از آموزه‌های مذهبی تجویزی و روایت‌های حکومتی است. برنامه درسی رسمی، بیش از آن‌که در خدمت پرورش تفکر مستقل، علم و کنجکاوی باشد، در چارچوب ایدئولوژی حاکم طراحی شده است. تفکیک جنسیتی و الزام پوشش‌های مذهبی، بخشی از همین منطق است که هدف آن نه رشد آزاد فردیت، بلکه انطباق‌پذیری کودکان با نظم موجود است. در مقابل این ساختار پادگانی و از بالا به پایین، اداره دموکراتیک مدارس و حق دخالت مستقیم معلمان، دانش‌آموزان و والدین در مدیریت امور آموزشی، از ارکان اصلی یک سیستم آموزشی آزاد و برابر است.

نکته قابل‌توجه در سال‌های گذشته، ظهور و تحکیم یک صدای جمعی در دل همین بحران بوده است: تشکل‌یابی معلمان به‌عنوان نیرویی اجتماعی که مطالباتش از چارچوب صنفی محض عبور کرده است. وقتی معلمان از دستمزد متناسب با هزینه زندگی سخن می‌گویند، در واقع بخشی از مطالبه عمومی طبقه کارگر برای عدالت اقتصادی را بازتاب می‌دهند؛ و وقتی از آموزش رایگان و به رسمیت شناختن زبان مادری دفاع می‌کنند، با محرومان و ملیت‌های تحت ستم هم‌صدا شده‌اند. این هم‌پوشانی مطالباتی، پایه اجتماعی گسترده‌ای برای این جنبش فراهم کرده که آن را از بسیاری جنبش‌های صنفی دیگر متمایز می‌سازد.

شورای همکاری نیروهای چپ و کمونیست در کردستان، یاد دانش‌آموزان، دانشجویان و معلمانی را که در دوره‌های اخیر سرکوب جان خود را از دست داده‌اند گرامی می‌دارد و از تلاش‌های مستمر معلمان و دانش‌آموزان برای دستیابی به آموزشی برابر و عاری از تبعیض حمایت می‌کند. به باور ما، تحقق چنین نظام آموزشی‌ای مستلزم تضمین آموزش رایگان، باکیفیت و همگانی و اجباری بودن آن تا سن شانزده‌سالگی؛ به‌رسمیت‌شناختن حق کامل تحصیل به زبان مادری برای مردم کرد و دیگر ملیت‌های ساکن ایران؛ جدایی کامل دین از آموزش و پرورش و استقرار نظام آموزشی سکولار؛ و اداره دموکراتیک مدارس از طریق شوراهای مستقل دانش‌آموزی و انجمن‌های واقعی والدین و معلمان است.

این خواسته‌ها، جدای از مبارزه عمومی طبقه کارگر برای سازمان‌یابی و کسب قدرت سیاسی، تنها شعارهایی بر کاغذ باقی خواهند ماند. از همین رو، ما بر ضرورت گسترش پیوند میان جنبش معلمان، جنبش کارگری و مبارزات آزادی‌خواهانه مردم کردستان تاکید می‌کنیم؛ پیوندی که می‌تواند افق رهایی از فقر، تبعیض و سرکوب را برای نسل امروز و فردا ترسیم کند.

سرنگون باد رژیم جمهوری اسلامی

زنده باد آزادی، برابری، حکومت کارگری

شورای همکاری نیروهای چپ و کمونیست در کردستان

۲۶ شهریور ۱۴۰۵ / ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶