شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵

۹ اکتبر ۲۰۲۶

اعتراضات گسترده دانش آموزان در فرانسه روز سه شنبه ۶ اکتبر وارد مرحله ای تازه شد. این اعتراضات که از اواخر سپتامبر در واکنش به کمبود معلم، تراکم کلاس ها، فرسودگی مدارس و وخامت شرایط آموزشی آغاز شد، اکنون به جنبشی گسترده با مشارکت دانش آموزان، دانشجویان، معلمان، والدین و بخش هایی از طبقه کارگر تبدیل شده است؛ جنبشی که نارضایتی از وضعیت آموزش را با اعتراض به سیاست هایی پیوند میدهد که هزینه بحران اقتصادی را بر دوش جامعه و به ویژه نسل جوان می گذارند.

بر اساس گزارش های منتشرشده، فعالیت آموزشی در ۵۸۹ دبیرستان از مجموع حدود ۳۷۰۰ دبیرستان فرانسه مختل شده و در ۳۲ دانشگاه نیز اقدام های اعتراضی صورت گرفته است. منابع اتحادیه ای از مسدود شدن حدود ۱۸۰۰ دبیرستان در سراسر کشور خبر داده اند. در پاریس شمار شرکت کنندگان در تظاهرات بین ۲۰ تا ۴۰ هزار نفر برآورد شده و در بیش از ۳۰ شهر نیز تجمع های اعتراضی برگزار شده یا در دستور کار قرار گرفته است.

کلاس هایی با ۳۲ تا ۳۵ دانش آموز، کمبود نیروی آموزشی و ساختمان های فرسوده، تصویری از بحرانی هستند که نمیتوان آن را صرفاً به ضعف مدیریتی یا کمبودهای مقطعی نسبت داد. آموزش عمومی، مانند بهداشت، مسکن و دیگر خدمات اجتماعی، زیر فشار سیاست هایی قرار گرفته است که کاهش هزینه های عمومی و انضباط مالی را بر تأمین نیازهای جامعه مقدم میدانند. هنگامی که دولت از محدودیت منابع سخن میگوید، اما پاسخ روشنی به مطالبات دانش آموزان نمیدهد، این پرسش مطرح میشود که منابع و ثروت جامعه در خدمت چه کسانی و با چه اولویتی قرار دارند.

دولت از «گفتوگو» و «بازگشت به نظم» سخن میگوید، اما پاسخ اعتراض به شرایط نامناسب آموزشی، حضور پلیس، بازداشت و برخورد قضایی بوده است. نمیتوان از یک سو کمبود منابع را توجیه کرد و از سوی دیگر، هزینه سیاستهای اقتصادی را با کاهش خدمات عمومی بر خانواده ها تحمیل کرد. اعتراض دانش آموزان بیانگر نارضایتی نسلی است که نمیخواهد آیندهاش قربانی اولویتهای اقتصادی دولت شود.

آموزش نهادی جدا از مناسبات طبقاتی جامعه نیست. فرسایش آموزش عمومی بر همه طبقات به یک اندازه تأثیر نمیگذارد. خانواده های کارگر و کم درآمد، که توانایی پرداخت هزینه آموزش خصوصی و استفاده از امکانات ممتاز را ندارند، بیش از دیگران از این وضعیت آسیب میبینند. از این رو، دفاع از آموزش عمومی باکیفیت و قابل دسترس برای همگان، بخشی از مبارزه گسترده تر علیه نابرابری طبقاتی و مناسباتی است که منافع اقلیت برخوردار را بر نیازهای اکثریت جامعه مقدم میداند.

همزمان، پاسخ دولت به گسترش اعتراضات با تشدید برخوردهای پلیسی و قضایی همراه بوده است. طبق آمار وزارت دادگستری فرانسه، تا زمان اعلام این رقم ۵۰۶۰ نفر بازداشت شده اند که ۴۴۰۶ نفر، معادل ۸۷ درصد، زیر ۱۸ سال داشته اند. از میان بازداشت شدگان، ۱۸۰۲ نفر تحت پیگرد قضایی قرار گرفته اند که ۱۴۸۳ نفر از آنان کودک یا نوجوان بوده اند. همچنین ۱۴ نفر به بازداشت موقت منتقل شده اند و ۷۹۰ پرونده مختومه شده است. گزارشهای بعدی همان روز شمار بازداشت شدگان را بیش از ۶۱۰۰ نفر اعلام کردند.

استفاده از باتوم، گاز اشک آور و نارنجک های کنترل جمعیت به زخمی شدن شمار زیادی از معترضان انجامیده است. روز دوشنبه، یک نوجوان ۱۵ ساله در جریان انفجار یک نارنجک پلیس دست خود را از دست داد. همچنین گزارشها از زخمی شدن حدود ۲۱۵ دانش آموز و ۸۵ نفر از کارکنان مدارس حکایت دارند. نهادهای حقوق بشری نیز درباره استفاده نامتناسب از ابزارهای سرکوب هشدار دادهاند.

دفتر روابط بین الملل حزب کمونیست ایران خشونت و تعرض علیه دانش آموزان و دیگر معترضان را قاطعانه محکوم میکند. گزارش مربوط به آزار جنسی یک دختر ۱۵ ساله توسط مأمور پلیس باید به صورت فوری، شفاف و مستقل بررسی شود. هیچ مأمور یا مقام مسئولی نباید به بهانه حفظ نظم از پاسخگویی مصون بماند. آزادی بازداشت شدگان، لغو پیگرد قضایی معترضان و تحقیق مستقل درباره خشونت پلیس و موارد تعرض، از مطالبات فوری این مبارزه است.

با این حال، مقابله با سرکوب و سیاست ریاضتی را نمیتوان به درخواست اصلاح رفتار پلیس یا افزایش بودجه چند مدرسه محدود کرد. مطالبات دانش آموزان هنگامی میتوانند به نیرویی اجتماعی و تعیین کننده تبدیل شوند که با مبارزات معلمان و کارگران پیوند بخورند. حضور اتحادیه های کارگری و معلمان در کنار دانش آموزان، از جمله اعلام CGT مبنی بر حضور اعضای خود برای حفاظت از آنان، نشانه ای از ظرفیت شکل گیری چنین همبستگی ای است.

این همبستگی نباید به حمایت نمادین محدود بماند. اتحادیه های کارگری باید از قدرت سازمانیافته خود برای گسترش مبارزه علیه ریاضت اقتصادی و پیوند دادن مطالبات آموزشی با مطالبات کارگران استفاده کنند. سیاست های ریاضتی تنها آموزش را هدف قرار نداده اند؛ دستمزدها، بازنشستگی، بهداشت، مسکن و دیگر عرصه های زندگی اجتماعی نیز از پیامدهای آن متأثرند. گسترش اعتصاب در بخش آموزش و دیگر حوزه های اقتصادی میتواند مبارزه را از سطح اعتراض های پراکنده فراتر ببرد و به رویارویی گستردهتری با سیاستهای دولت تبدیل کند.

در کنار این پیوند طبقاتی، استقلال و سازمانیابی از پایین اهمیت اساسی دارد. دانش آموزان و دانشجویان میتوانند از طریق مجامع عمومی، نمایندگان منتخب و قابل عزل و شوراهای مستقل، درباره مطالبات و ادامه مبارزه تصمیم بگیرند. قدرت یک جنبش اجتماعی در توانایی آن برای سازماندهی مستقل و ایجاد پیوند با دیگر بخشهای جامعه نهفته است.

دفتر روابط بین الملل حزب کمونیست ایران همبستگی کامل خود را با دانش آموزان، دانشجویان، معلمان، والدین و کارگران معترض در فرانسه اعلام میکند. ما از خواست دانش آموزان و معترضان که خواهان تأمین فوری و پایدار بودجه آموزش عمومی، استخدام نیروی آموزشی کافی، کاهش تعداد دانش آموزان در کلاسها و بازسازی مدارس هستیم و از تشکیل کمیته های مستقل برای بررسی موارد خشونت پلیس و تعرض حمایت میکنیم.

آنچه در فرانسه جریان دارد، صرفاً نزاعی بر سر بودجه آموزش نیست؛ این مبارزه بخشی از رویارویی گسترده تر بر سر توزیع ثروت اجتماعی و اولویتهای اقتصادی و سیاسی جامعه است. آینده این حرکت به میزان سازمانیابی مستقل و پیوند آن با مبارزه طبقه کارگر علیه ریاضت اقتصادی و نابرابری بستگی دارد. تقویت این پیوند میتواند مطالبات آموزشی را به بخشی از مبارزه جمعی برای رهایی از مناسباتی تبدیل کند که سود و منافع اقلیت را بر نیازهای اکثریت جامعه مقدم میداند.

دفتر روابط بین الملل حزب کمونیست ایران

۹ اکتبر ۲۰۲۶