دوشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۴

استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، با همراهی جرد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ، شامگاه شنبه چهارم بهمن‌ماه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در اورشلیم دیدار کردند. در همان ساعات، سپهبد ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش، میزبان دریاسالار بردلی کوپر، فرمانده سنتکام (فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده) بود.
موضوع هر دو دیدار هماهنگی‌های نظامی، امنیتی، سیاسی و در عمل، میدانی بین دو کشور بود؛ از غزه تا تهران. محوریت ملاقات ویتکاف و کوشنر با نتانیاهو غلبه بر موانع اجرایی شدن مرحله دوم طرح صلح غزه بود و این دو دستیار دونالد ترامپ خواهان آن شدند که اسرائیل گذرگاه مرزی رفح را در هر دو سوی آن، بازکند.
با نزدیک‌تر شدن ناو آمریکایی آبراهام لینکلن به منطقه که رئیس‌جمهور ایالات متحده خود آن را در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران دانست، بازارهای سهام و بورس اسرائیل به عنوان نبض سمت‌وسوی تحولات، هنوز دستخوش تلاطم نشده و با وجود تأکید بر آمادگی اسرائیل برای مقابله با هر احتمالی، کارشناسان اقتصادی اسرائیل گفته‌اند هنوز نشانه‌ای از قطعیت تاریخ حمله آمریکایی یا حمله مشترک آمریکایی- اسرائیلی که بازار سهام و بورس را تحت تأثیر قرار دهد، مشاهده نکرده‌اند. این شاخص‌ها در هفته‌های اخیر رشد کرده‌اند زیرا ظاهراً به توان نظامی اسرائیل اعتماد دارند.
به نوشته سایت اقتصادی اسپانسر، این احتمال مطرح است که ماشه عملیات آمریکایی علیه جمهوری اسلامی زمانی چکانده شود که منابع موثق اطلاعاتی حساس و با کیفیت دریافت کنند. این نوشته ظاهراً به‌طور تلویحی به اطلاعاتی در مورد تحرکات احتمالی نظامی ایران در روزهای آینده اشاره دارد.
شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل به نقل از «یک منبع امنیتی» گزارش داده که هفته کنونی در مورد اقدام نظامی احتمالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی «تعیین‌کننده» و «کلیدی» است.
شبکه‌های ۱۳ و کان اسرائیل نیز از آخر هفته گذشته به این سو، به نقل از منابع امنیتی و سیاسی کشورشان، عملیات آمریکایی در ایران را قطعی ارزیابی می‌کنند.
سایت اسرائیلی آیس تأکید دارد که شنبه‌شب در حالی که عقربه ساعت به نیمه‌شب رسیده بود، در وزارت دفاع اسرائیل موسوم به «کریا» در تل‌آویو کسی به فکر خواب نبود.
این گزارش افزوده است: نقشه تهدیدآمیزی که رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران برای حمله به ده‌ها مکان راهبردی در اسرائیل، از مقرهای موساد و شباک و ۱۰ پایگاه بزرگ نظامی گرفته تا پالایشگاه‌ها و از کار انداختن حدود ۸۰ درصد از تأسیسات و زیرساخت‌های حیاتی این کشور منتشر کرده‌اند، موجب شده که مردم اسرائیل بار دیگر خود را زیر سایه «تهدیدات وجودی» ببینند و در این شرایط نهادهای دفاعی اسرائیل هر تحرک ایران را به دقت زیرنظر گرفته‌اند.

این سایت می‌گوید فتیله بشکه انفجاری خاورمیانه احتمالا هیچ‌گاه کوتاه‌تر از امروز نبوده و در این وضعیت، آمدن فرمانده سنتکام به تل‌آویو نشانه هماهنگی نزدیک اسرائیل و آمریکا برای انتقال پیام بازدارنده و روشن به تهران و «محور شرارت» است.
آمادگی‌ها در منطقه در حالی ادامه دارد که وزارت جنگ آمریکا در سند راهبردی تازه خود که در روزهای گذشته با محوریت رویکرد «صلح از طریق قدرت» منتشر کرد، با تأکید بر درخواست آمریکا از متحدان واشینگتن برای اینکه بار بیشتری بر دوش بکشند، اسرائیل را «متحد نمونه» توصیف کرد و نوشت اسرائیل «مدت‌هاست که ثابت کرده با حمایت حیاتی اما محدود ایالات متحده، قادر به دفاع از خود است» و اکنون فرصت آن است که این «متحد الگو» را توانمندتر کنیم تا از خود دفاع کرده و منافع مشترک را پیش ببرد.
به گزارش ارتش اسرائیل، پس از «نشست طولانی» شامگاه چهارم بهمن در ستاد ارتش اسرائیل که در آن ابتدا زمیر و کوپر با یکدیگر رایزنی کردند، جلسه دیگری نیز با حضور آن دو و شرکت افسران ارشد در ستاد برگزار شد.
این گزارش افزود که این نشست نمود دیگری از مناسبات شخصی بین فرماندهان، روابط راهبردی نزدیک بین ارتش‌های اسرائیل و ایالات متحده و «تقویت مداوم همکاری دفاعی بین دو کشور است».
برد کوپر که در زمان فرماندهی مایکل اریک کوریلا بر سنتکام معاون او بود، در سفرهای متعدد خود در کنار ژنرال کوریلا در هفته‌های پیش از آغاز حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران در اواخر خرداد امسال، به دفاع از امنیت اسرائیل کمک زیادی کرد.
به گزارش برخی از رسانه‌های اسرائیل، پرونده‌های «بانک اهداف» که اسرائیل بعد از جنگ ۱۲ روزه از ایران برای هر جنگ احتمالی بعدی تهیه کرده بود، با آمریکا به اشتراک گذاشته شده است. گزارش‌های رسمی طرفین به این امر اشاره ندارد.
زمان کوتاهی پیش از آمدن کوپر به اسرائیل، سرلشکر تومر بار، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل روز اول بهمن در بازدید از یگان سامانه «گنبد آهنین»، از اهمیت «تقویت آمادگی و آماده‌باش فوری برای طیف گسترده‌ای از سناریوهای پدافند هوایی» سخن گفت و افزود: «نیروی هوایی بازوی تهاجمی مرگباری در اختیار دارد که قادر است در عمق (آسمان) دشمن عمل کند».
هم‌زمان نیروی هوایی اسرائیل حمله به «نیروها، فرماندهان و اهداف متعلق به حزب‌الله» در لبنان را تشدید کرده تا به گفته مقامات اسرائیل، با تحرکات احتمالی این بازوی جمهوری اسلامی در صورت تشدید بحران منطقه‌ای مقابله کند.
با این حال نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در آخرین بیانیه خود گفت که گروه او حمایت از علی خامنه‌ای و جمهوری اسلامی را «وظیفه شرعی» خود می‌داند.
کوبی ماروم، ژنرال ذخیره اسرائیلی، بعید نمی‌داند که آمریکا کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی را تا سرنگونی کامل حکومت حاکم بر تهران پیش ببرد. او ۵ بهمن در سایت شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل نوشت با این وجود تا زمانی که ایران به اسرائیل حمله نکند، اسرائیل باید تلاش کند که به هدف اول تبدیل نشود و برای یک فرصت تاریخی آماده باشد که با تضعیف چشمگیر حزب‌الله و کل محور شیعی، چهره خاورمیانه تغییر کند.
با وجود ارزیابی این کارشناس امنیت ملی و مفسران دیگری مانند او نظر به «انباشت بی‌سابقه قدرت نظامی» آمریکا در منطقه، ایال اُوفر، کارشناس اسرائیلی امور اقتصادی حماس و جمهوری اسلامی معتقد است عملیات احتمالی آمریکا علیه حکومت علی خامنه‌ای محدود و هدفمند خواهد بود و پس از واردشدن ضرباتی کوتاه اما تأثیرگذار، دونالد ترامپ دوباره به ایران پیشنهاد مذاکره را ارائه خواهد کرد.
او می‌گوید ایالات متحده ارتشی قدرتمند با قابلیت‌های لجستیک چشمگیر دارد اما بر اساس اطلاعات جزئی که در دسترس است، در مقایسه با جنگ‌های پیشین منطقه و جهان، از جنگ ویتنام گرفته تا آزادسازی کویت از دست عراق یا حتی آماده‌سازی‌های بهار امسال که به عملیات ۱۲ روزه در ایران منجر شد، بررسی دقیق تجهیزاتی که این بار به آمریکا به منطقه راهی کرده، با هدف انجام یک کارزار قدرتمند و پایدار علیه جمهوری اسلامی نیست.
به گفته اوفر، توانایی فناوری نیز تضمین‌کننده موفقیت نیست؛ زیرا موشک‌های تاماهاوک که صدها فروند آن روی ناوشکن‌ها هستند یا ممکن است از پایگاه دیه‌گو گارسیا شلیک شوند، به عمق حدود ۱۰ تا ۲۰ متری زمین نفوذ خواهند کرد نه مخفی‌گاه‌هایی که جمهوری اسلامی در عمق ٦۰ تا ۸۰ متری ایجاد کرده است.
به نوشته معاریو در ۵ بهمن، اوفر معتقد است یک کارزار نظامی طولانی آرایش و تجهیزات نظامی متفاوتی را طلب می‌کند و از جمله بمب‌افکن‌ها برای عملیات مکرر باید به پایگاه‌های ایران نزدیک‌تر باشند در حالی که شمار محدودی جنگنده و بمب‌افکن از بریتانیا به منطقه رسیده و نشانه‌ای از انتقال تجهیزات آمریکایی یا آلمانی از مبدأ آلمان به منطقه دیده نشده است. اوفر تکرار عملیاتی مانند بازداشت رئیس‌جمهور ونزوئلا در ایران را «بسیار بعید» می‌داند.

او می‌گوید در این شرایط که همه دولت‌های متحد آمریکا در منطقه مجوز استفاده از حریم و جنگنده‌های خود برای مقابله با ایران را نداده‌اند، نیروی هوایی اسرائیل هنوز مهم‌ترین نیروی حاضر در منطقه است که می‌تواند آتش هوایی علیه ایران را سه برابر کند و تا زمانی که این نیرو وارد کارزار نشود، توان آمریکا محدود است.