دوشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۵

بر اساس گزارش هرانا، احکام اعدام دست‌کم ۵۰ زندانی محبوس در واحد دو زندان قزلحصار کرج که از بابت اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند، به حبس ابد تبدیل شده است.
این زندانیان پیشتر با احکام قطعی اعدام مواجه بودند، اما در پی اعمال بخشنامه عفو، مجازات آنان به حبس ابد تقلیل یافته است. با توجه به تغییرات ایجادشده در قوانین مربوط به مجازات‌های تعزیری، این مجازات عملاً به حداکثر ۳۰ سال حبس منتهی می‌شود.
احتمال می‌رود این روند در خصوص زندانیان دیگری در بندها و زندان‌های دیگر کشور نیز اعمال شده باشد. هرانا کماکان در حال بررسی ابعاد این موضوع و دریافت اطلاعات تکمیلی در این خصوص است.
گفتنی است، چندی پیش، رهبر جمهوری اسلامی با درخواست رئیس قوه قضائیه برای عفو، تخفیف یا تبدیل مجازات بیش از دو هزار محکوم موافقت کرد. مقام‌های قضایی اعلام کرده‌اند که افراد فاقد شاکی خصوصی، فاقد سابقه کیفری مؤثر و کسانی که بخشی از دوران محکومیت خود را سپری کرده و شرایط لازم را احراز کرده باشند، در اولویت برخورداری از این عفو قرار گرفته‌اند.
همزمان، علی مظفری، معاون قضایی قوه قضائیه، تأکید کرده است که محکومان جرایم امنیتی، جاسوسی و اقدام علیه امنیت کشور مشمول این عفو نخواهند شد. بر این اساس، زندانیان سیاسی و عقیدتی از دایره بهره‌مندی از این بخشنامه مستثنی هستند.
لازم به ذکر است که در گذشته، مجازات حبس ابد در نظام حقوقی ایران به معنای تحمل حبس تا پایان عمر بود و مدت زمان مشخصی برای آن تعیین نمی‌شد. با این حال، پس از تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری در سال ۱۳۹۹، مجازات‌های حبس ابد در جرائم تعزیری به حبس درجه یک، یعنی بیش از ۲۵ تا ۳۰ سال حبس، تقلیل یافتند. بر این اساس، حبس ابد در جرائم تعزیری عملاً به مجازاتی با سقف زمانی ۳۰ سال تبدیل شده است.
زندان قزلحصار کرج از جمله زندان‌هایی است که بیشترین شمار محکومان به اعدام در آن نگهداری می‌شوند. براساس اطلاعات گردآوری‌شده توسط مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، این زندان در سال ۲۰۲٤ با اجرای حکم اعدام دست‌کم ۱۵۰ زندانی، بالاترین آمار اعدام در میان زندان‌های کشور را به خود اختصاص داده بود؛ رقمی که نسبت به سال پیش از آن تقریباً دو برابر شده است. در چنین شرایطی، تبدیل احکام اعدام شماری از زندانیان محکوم در پرونده‌های مواد مخدر در پی اعمال بخشنامه عفو اخیر، از معدود موارد کاهش مجازات در میان جمعیت گسترده محکومان به اعدام در این زندان محسوب می‌شود.