چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۴

چین امسال بزرگترین اجلاس “سازمان همکاری‌های شانگهای” از زمان تأسیس این سازمان را در روزهای یک‌شنبه و دوشنبه نهم و دهم شهریور در تیانجین برگزار کرد. در این اجلاس گوترش دبیرکل سازمان ملل و رهبران بیش از ۲۰ کشور جهان از جمله ولادیمیر پوتین همراه با هیأت بزرگی از مقامات روسیه و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند نیز حضور یافتند. جمهوری اسلامی نیز که در سال ۱۴۰۰ به عضویت این سازمان درآمد، مسعود پزشکیان را برای شرکت در این اجلاس روانه چین نمود. در ادامه نشست امسالِ “سازمان همکاری‌های شانگهای”، قرار است روز چهارشنبه ۱۲ شهریور برابر با ۳ سپتامبر به بهانه سالروز پیروزی جنگ جهانی دوم، چین یک رژه عظیم نظامی نیز در پکن برگزار نماید و در آن پیشرفته‌ترین سلاح و تجهیزات فنی و الکترونیک نظامی خود را نیز به عنوان قدرت نمایی نظامی در مقابل آمریکا و ناتو به نمایش بگذارد. قرار است پوتین که سه سال است در جنگی تمام‌عیار در اوکراین با ناتو درگیر است و بعضی دیگر از شرکت کنندگان آن نشست از جمله “کیم جونگ اون” رهبر کره شمالی و پزشکیان نیز به تماشای آن رژه نظامی بروند. به این ترتیب چین در این فرصت می‌خواهد از طریق “سازمان همکاری‌های شانگهای” نیز به عنوان یک قطب مهم سیاسی و نظامی سرمایه‌داری، به موجودیت جهان چند قطبی مهر تأکید دوباره بکوبد.

حضور هندوستان به عنوان یک قدرت بزرگ اقتصادی آسیا در این اجلاس علیرغم اختلافات و حتی درگیری نظامی چند سال قبل میان هند و چین نیز قابل توجه است. توصیف شی جین پینگ رئیس جمهور چین مبنی بر این که “اینک هند شریک اقتصادی چین است نه رقیب”، نشانه اهمیت سیاسی و اقتصادی این اجلاس در رقابت و کشمکش میان قطبهای سرمایه‌داری در سطح جهانی برای چین است. اِعمال تعرفه‌های ۵۰ درصدی ترامپ، بر صادرات هند به دلیل خرید نفت از روسیه، بر این کشور نیز همانند چین فشار اقتصادی زیادی وارد آورده است. در چنین شرایطی چشم امید حاکمان درمانده جمهوری اسلامی به اجلاس شانگهای دوخته شده که بلکه مفری برای نجات باشد. به ویژه آنکه در حال حاضر، اوضاع اقتصادی حکومت اسلامی به دنبال اقدام سه دولت اروپایی عضو توافق برجام در بکارگیری “مکانیسم ماشه” و بازگرداندن همه تحریمهای لغو شده سازمان ملل، به مراتب وخیم تراز سابق شده است. در این رابطه علی خامنه‌ای روز یک‌شنبه نهم شهریور هم‌زمان با شروع اجلاس مزبور، خواستار عملیاتی شدن تمامی ابعاد توافق راهبُردی ۲۵ ساله رژیم با چین شد و با تعریف و تمجید از سابقه کهن چین و ایران در دو سوی آسیا، گفت: “که این دو کشور قدرت تحول آفرینی در صحنه منطقه‌ای و جهانی را دارند”. پزشکیان نیز با تبعیت از نظرات خامنه‌ای از نشست شانگهای بعنوان فرصتی تاریخی نام برد و گفت: “حضور ایران در این اجلاس تلاشی است در برابر یک‌جانبه گرایی و تمامیت خواهی بلوک‌های غربی”.

اما روند رویدادهای اخیر و جنگ اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی نیز نشان داد که چین تمایلی به حمایت عملی از جمهوری اسلامی در مقابل آن‌ها ندارد. زیرا مصالح راهبُردی و منافع اقتصادی چین بعنوان یک قطب سرمایه‌داری، بر حمایت از جمهوری اسلامی که در حال فروپاشی است، ارجحیت دارد. در طول چند سال گذشته و در جریان دور زدن تحریمها نیز که چین از خرید نفت قاچاق حراجی جمهوری اسلامی، میلیاردها دلار سود برده حاضر نبوده است در مقابل آمریکا و متحدانش از جمهوری اسلامی دفاع نماید. این درحالی است که چین حتی در سطح منطقه‌ای از جمله در اختلاف میان جمهوری اسلامی و امارات متحده عربی بر سر جزایر سه گانه خلیج نیز به خاطر منافع اقتصادی خود، علیه جمهوری اسلامی و در حمایت از امارات موضع گیری نمود. در جریان جنگ اسرائیل و ایران نیز چین منافع سیاسی و اقتصادی خود را مد نظر داشته و جز حمایتهای لفظی از جمهوری اسلامی در سازمان ملل و شورای امنیت، اقدامی به ضرر اسرائیل به عمل نیاورده است. در این رابطه چین حتی گزارش نشریه میدل ایست مبنی بر دادن سیستم پدافندی به جمهوری اسلامی را به سرعت و شدت تکذیب نمود که موجب خشم و انتقاد رسانه‌های داخلی جمهوری نیز اسلامی گردید.

با وجود این در حالی که چین همچنان طالب خرید نفت ارزان از رژیم اسلامی در شرایط تحریمها است و جمهوری اسلامی نیز در شرایط بحران شدید و محاصره اقتصادی قرار گرفته، راهی جز نزدیکی و امتیاز دهی به چین برای دستیابی به پول ندارد. البته چنانچه چین از جانب آمریکا و قدرتهای غربی و سازمان ملل تحت فشار قرار گیرد، می‌تواند از خرید نفت جمهوری اسلامی نیز صرفنظر نماید و حاضر نخواهد بود مصالح و منافع استراتژیک و مناسبات وسیع اقتصادی خود با آمریکا، اروپا و متحدان منطقه‌ای آنها در خاورمیانه و در سطح جهان را با حمایت از جمهوری اسلامی، به خطر اندازد. تشدید بحران اقتصادی حکومت اسلامی در هفته گذشته به دنبال اعلام آغاز روند فعال کردن مکانیسم ماشه از جانب سه دولت اروپایی عضو برجام، موجب شده که قیمت دلار در بازار بصورت جهشی افزایش یابد و روز دوشنبه ۱۰ شهریور مرز ۱۰۶ هزار تومان را نیز پشت سر گذارد. نرخ تورم رسمی به بالای ۶۰ در صد رسید و قیمت مواد مورد نیاز روزانه مردم نیز متناسب با آن افزایش یافته است. چنین شرایطی امید خامنه‌ای و دیگر رهبران جمهوری اسلامی به بهبود اوضاع اقتصادی از طریق توسل به “عملیاتی شدن تمامی ابعاد توافق راهبُردی ۲۵ ساله رژیم با چین” را به امید واهی و یأس تبدیل خواهد کرد. البته کارگران و دیگر اقشار تهیدست ایران در این توهم نیستند که جمهوری اسلامی از راه دور زدن تحریم ها، حتی با رفع تحریم ها، بتواند از بحران اقتصادی نجات پیدا کند و بعد از وقفه ای کوتاه در روند رو به گسترش مبارزات خود، دوباره به میدان آمده اند و در چند روز اخیر نیز با اعتصاب و اعتراضات خود برای  پیگیری و تحقق خواست و مطالباتشان بر این واقعیت مهر تائید زده‌اند.

سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
https://alternative-shorai.tv
https://cpiran.org
https://komala.co
https://t.me/peshrawcpiran
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1 (http://www.instagram.com/Peshrawcpiran1)
https://t.me/KomalaCpiranTv