ابر سمی بر فراز تهران؛ نگرانیهای گسترده بهداشتی و زیستمحیطی
سه شنبه ۴ فروردین ۱۴۰۵
تصاویر ماهوارهای تازه نشان میدهد آتشسوزیهای ناشی از بمباران اسرائیل علیه تأسیسات سوختی در تهران، روزها پس از حملات همچنان ادامه داشته و حجم عظیمی از دود، ذرات نفتی و آلایندههای خطرناک را بر فراز پایتخت ایران پراکنده است؛ وضعیتی که نگرانیهای جدی درباره پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت آن برای سلامت میلیونها نفر از ساکنان تهران به وجود آورده است.
حملات هفتم مارس چندین مرکز مهم ذخیره و پالایش سوخت در تهران و اطراف آن را هدف قرار داد. در پی این حملات، دود غلیظ ناشی از سوختن فرآوردههای نفتی، بخشهای وسیعی از آسمان تهران را پوشاند و آلایندههایی از جمله دوده، ذرات نفتی و دیاکسید گوگرد را در سطح شهر منتشر کرد. تنها چند ساعت بعد، بارش یک سامانه جوی، این آلایندهها را به زمین بازگرداند و آنچه ساکنان از آن به عنوان «باران سیاه» یا «باران مسموم و آغشته به نفت» یاد کردهاند، بر خیابانها، خودروها و پشتبامها نشست.
گزارش گاردین حاکی است که ساکنان تهران از همان روزهای نخست با علائمی چون سردرد، سوزش چشم و پوست و دشواری در تنفس روبهرو شدند. اما کارشناسان هشدار میدهند که این نشانهها تنها بخش فوری ماجراست و اثرات درازمدت این حجم از آلودگی میتواند بسیار سنگینتر باشد. از جمله خطراتی که مطرح شده، میتوان به افزایش احتمال بیماریهای قلبی و عروقی، آسیبهای شناختی، صدمات ژنتیکی و حتی سرطان اشاره کرد.
اسرائیل مسئولیت بمباران مخازن سوخت در تهران را پذیرفته و تصویری از یکی از محلهای هدف قرار گرفته، یعنی پالایشگاه نفت جنوب تهران، را نیز در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده است. با این حال، نقش مستقیم یا غیرمستقیم آمریکا در این حملات روشن نیست. وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، یک روز پس از این حملات در گفتوگو با سیانان آنها را «حملات اسرائیل» توصیف کرد و گفت که هدف، «انبارهای محلی سوخت برای پر کردن باک خودروها» بوده است.
گزارش گاردین در عین حال تأکید میکند که این تنها مورد از آسیبهای زیستمحیطی ناشی از درگیریهای اخیر نیست. در بخش دیگری از گزارش به حمله ایران به بندر و تأسیسات ذخیره نفت فجیره در امارات اشاره شده که تصاویر ماهوارهای آن نیز ستونهای بزرگ دود را بر فراز دریا نشان دادهاند. همچنین از نشت نفت در دریا بر اثر حمله به کشتیها و نیز حمله به یک تأسیسات تولیدی ایران در بزرگترین میدان گازی جهان به عنوان نمونههای دیگر این تخریب زیستمحیطی یاد شده است.
گزارش گاردین تصویری نگرانکننده از پیامدهای حملات بر تهران ارائه میدهد: پایتختی که سالها با بحران آلودگی هوا دست و پنجه نرم میکرد، اکنون زیر لایهای از دوده، ذرات نفتی و آلایندههای شیمیایی قرار گرفته و میلیونها نفر از ساکنان آن با تهدیدی مواجهاند که نهتنها فوری و محسوس است، بلکه میتواند آثار آن در سالهای آینده نیز بر سلامت عمومی و محیط زیست باقی بماند.