شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵

یگان‌های مدافع زنان (ی‌پ‌ژ)، یک واحد نظامی کاملا زنانه کرد، در سوریه تحت حاکمیت اسلام‌گرایان با آینده‌ای نامشخص روبه‌رو است. این نیرو بخشی از نیروهای دموکراتیک سوریه بوده؛ ائتلافی که زمانی یکی از متحدان اصلی آمریکا در نبرد با گروه‌های جهادی به شمار می‌رفت و اکنون در حال ادغام شدن در ساختار دولتی سوریه است.

سوریه درخواست یگان‌های مدافع زن برای پیوستن به ارتش را رد کرده است؛ تصمیمی که حدود یک‌هزار و ۵۰۰ زن رزمنده این نیرو را در وضعیت نامشخصی قرار داده است.

مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، در ماه اوت اعلام کرد که این ائتلاف منحل شده و نیروهایش به یگان‌های ارتش پیوسته‌اند.

این توافق همچنین راهی را برای پیوستن نیروهای آسایش، نیروی امنیت داخلی تحت رهبری کردها، به تشکیلات پلیس وزارت کشور سوریه فراهم کرد؛ فرآیندی که شامل زنان نیز می‌شود.

با وجود این تحولات، آینده یگان‌های مدافع زنان همچنان نامشخص است.

فرماندهی ی‌پ‌ژ اخیرا اعلام کرد که در جریان مذاکرات، جایگاه این یگان به‌عنوان نیرویی مستقل و ویژه مورد توجه قرار دارد و مذاکرات درباره نقش و نحوه مشارکت آن در ساختار جدید ادامه دارد.

این نیرو خواستار آن بود که به عنوان یک گردان یا هنگ مستقل زنانه به ارتش بپیوندد؛ به گونه‌ای که رزمندگان، فرماندهان و نظام آموزشی خود را حفظ کند.

اما نوروز احمد، فرمانده یگان‌های مدافع زن، در ماه سپتامبر به رسانه‌های کردی گفت که وزارت دفاع سوریه این پیشنهاد را رد کرده است؛ چون ارتش جدید سوریه زنان را به عنوان نیروی نظامی نمی‌پذیرد.

او گفت یکی از دلایل این تصمیم، نبود پذیرش اجتماعی برای حضور زنان در نقش‌های رزمی است.

گفت‌وگوها درباره آینده یگان‌های مدافع زنان از آن زمان به وزارت کشور سوریه منتقل شده است. چندین نقش برای این نیرو در ساختار پلیس پیشنهاد شده، اما هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است.

روکن جمال، سخنگوی این نیرو، به شبکه کردی روداو گفت که ی‌پ‌ژ خواهان پیوستن به عنوان یک نیروی مبارزه با تروریسم مستقر در شمال‌شرق سوریه است.

او گفت تجربه یگان‌های مدافع زن در نبرد با داعش، آن‌ها را برای چنین نقشی مناسب می‌کند، اما دمشق این پیشنهاد را نیز رد کرده است.

گفته شده این پیشنهاد از سوی مقام‌های دولت سوریه پذیرفته شده بود اما به دلایل نامشخص اجرا نشده است.

رسانه‌های داخلی سوریه همچنین از مشاغلی مانند پلیس گردشگری و ماموریت‌های انتظامی در فرودگاه‌ها یا دفاتر گذرنامه به عنوان گزینه‌های احتمالی برای این نیرو یاد کرده‌اند.

خبرگزاری رسمی سانا گزارش داد که وزارت کشور سوریه در ۲۲ سپتامبر مراسم فارغ‌التحصیلی ۱۵۰ زن از یک آکادمی جدید پلیس در نزدیکی دمشق را برگزار کرد.

شبکه کردی «الیوم تی‌وی» نیز گزارش داد که نمایندگانی از یگان‌های مدافع زن در این مراسم حضور داشتند. مدیر این آکادمی گفت اقداماتی برای ادغام این نیرو در وزارت کشور در جریان است.

برای یگان‌های مدافع زنان، مسئله فقط یافتن شغل یا جایگاه جدید برای نیروهای این یگان نیست.

فرماندهان این نیرو می‌گویند حفظ ی‌پ‌ژ به عنوان یک نیروی سازمان‌یافته تحت رهبری زنان، برای صیانت از دستاوردهایی که زنان در دوران خودگردانی تحت رهبری کردها به دست آورده‌اند، اهمیتی اساسی دارد.

رسانه‌های داخلی سوریه به طور گسترده درباره آینده یگان‌های مدافع زن بحث کرده‌اند و آن را یکی از آخرین مسائل حل‌نشده در توافق ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار دولت جدید دانسته‌اند.

یکی از روزنامه‌نگاران در برنامه ‌تلویزیون دولتی استدلال کرد که مسئله اصلی، حضور زنان در نیروهای امنیتی نیست، بلکه نگرانی از آن است که یک نیروی دارای فرماندهی مستقل به دولتی در درون دولت تبدیل شود.

یکی دیگر از مهمانان خواستار راه‌حلی میانه شد؛ راه‌حلی که هم تجربه رزمی این نیرو را به رسمیت بشناسد و هم برای اعضای آن جایگاهی در ساختار جدید نیروهای امنیتی در نظر بگیرد.

یک تحلیلگر سیاسی نیز به وب‌سایت خبری «اولترا سوریه» گفت که انحلال این نیرو ممکن است از نگاه کردها به معنای حذف میراث خودگردانی و نیز کمرنگ شدن نقش زنان در آن تجربه سیاسی تلقی شود.

در همین حال، رسانه‌های کردی سرنوشت ی‌پ‌ژ را با جایگاه زنان در آینده سوریه پیوند داده‌اند.

یکی از مقام‌ها نیز به خبرگزاری «هاوار»، نزدیک به نیروهای دموکراتیک سوریه، گفته است که معیار واقعی ادغام زنان در ساختارهای حکومتی، صرفا حضور آن‌ها نیست، بلکه این است که آیا در فرایند تصمیم‌گیری نیز از نقش و اختیار واقعی برخوردارند یا نه.