سه شنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۲

پس از ماه‌ها مذاکره میان واشینگتن و آنکارا، سفیر آمریکا در ترکیه یکشنبه ۲۲ بهمن اعلام کرد که کنگره رسما با فروش جنگنده‌های «اف-۱۶» به ترکیه، موافقت کرده است. جف فلیک ، سفیر آمریکا در آنکارا در پیامی که سفارت این کشور روی پلتفرم «ایکس» منتشر کرد، موافقت کنگره با فروش ٤۰ فروند جنگنده «اف-۱۶» و ۷۹ اسکادران در حال ساخت به ترکیه را اعلام کرد.
 دکتر باسیل الحاج جاسم، پژوهشگر روابط روسیه – آتلانتیک و قفقاز، بر این باور است که عدم اعتراض کنگره به درخواست ترکیه برای خرید این جنگنده‌ها در چارچوب آزمونی تازه برای روابط آنکارا و واشینگتن قرار دارد،  به‌ویژه که اختلافاتی میان دو کشور که دو عضو اساسی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)هستند، وجود دارد. الحاج جاسم به «العربیه» گفت: «نکته جالب توجه در خصوص موضع کنگره، این است که این موضع پس از لغو مخالفت ترکیه با الحاق سوئد به ناتو صورت گرفت و لذا می‌توان گفت که موضع این کشور در قبال پیوستن سوئد، در پی مشروط ‌کردن آن به آغاز مجدد گفت‌وگوهای اتحادیه اروپا در مورد پیوستن ترکیه به این اتحادیه اتخاذ شد». به‌گفته او این امر تعجب آور نبود بلکه گونه‌ای “معاوضه اعلام‌نشده” در این راستا بود که موافقت واشینگتن را با فروش این جنگنده‌ها به ترکیه که سال‌ها باعث بروز اختلاف میان دو کشور شده است، تضمین شود. به‌نظر الحاج جاسم، روابط دوجانبه میان ترکیه و آمریکا از ضرب‌آهنگ مثبتی برخوردار است ولی روشن نیست که اردوغان این رویکرد مثبت را به‌عنوان بخشی از دگرگونی گسترده‌تر در سیاست خارجی خود می‌داند یا این که آن را صرفا معامله سیاسی در شرایطی در نظرمی‌گیرد که آنکارا در صدد جذب سرمایه‌گزاران خارجی است.او افزود که انکارا درجریان سفر تابستان گذشته ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین به ترکیه و تسهیل خروج او به همراه هزاران نفر از عوامل گردان (آزوف) به موجب توافق مبادله اسیر با مسکو، علائم مثبتی را برای واشینگتن ارسال کرده بود. دولت آمریکا در ۲٦ ژانویه ۲۰۲٤، سه روز پس از موافقت ترکیه با الحاق سوئد به (ناتو)، با قرارداد فروش جنگنده‌های «اف- ۱٦ » به ترکیه به ارزش ۲۳ میلیارد دلار موافقت کرد و درهمان روز درخواست ترکیه برای خرید این جنگنده‌ها را در کنگره مطرح ساخت تا مخالفت احتمالی آن، طی ۱۵ روز اعلام شود ولی کنگره مخالفتی را ابراز نکرد. به‌گفته یک مقام مسئول آمریکایی، موافقت این کشور با فروش جنگنده‌ها تنها پس از اطمینان از موافقت آنکارا با پیوستن سوئد به «ناتو» صورت گرفت که بیانگر حساسیت مذاکرات قبل از دستیابی به این توافق است. اردوغان ظرف ۲۰ ماه گذشته با کارشکنی در روند الحاق سوئد به «ناتو»، موافقت خود را به موافقت همزمان آمریکا با فروش «اف-۱٦» به کشورش مشروط کرده بود.