آمریکاییها، از ” نابودی کامل تا خسارات شدید” خسارت وارده به مراکز هستهای ایران را بررسی میکنند
دوشنبه ۲ تیر ۱۴۰۴
دونالد ترامپ لحظاتی بعد از حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای ایران مدعی شد: «تأسیسات کلیدی غنیسازی اورانیوم ایران بهطور کامل و تمامعیار نابود شدهاند.»، اما در کمتر از بیست و چهار ساعت، ارزیابیها محتاطانهتر شده است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز یکشنبه گفت عملیات ارتش ایالات متحده علیه تأسیسات هستهای ایران در روز شنبه «تأثیر مطلوب» را داشته است، اما ارزیابی تأثیر کامل این حمله هنوز در حال انجام است. هگزت گفت، ایالات متحده معتقد است که حمله به تأسیسات زیرزمینی فردو ایران «موجب نابودی قابلیتها شده است». هگزت گفت: «ارزیابی خسارات نبرد در حال انجام است، اما ارزیابی اولیه ما … این است که تمام مهمات دقیق ما به جایی که میخواستیم اصابت کردند و اثر مطلوب را داشتند.»
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، گفت که اظهار نظر در مورد اینکه آیا ایران هنوز برخی از قابلیتهای هستهای خود را حفظ کرده است یا خیر، در حالی که ارزیابیها در حال انجام است، «خیلی زود» خواهد بود. کین همچنین گفت ایالات متحده در حال انجام اقدامات «پیشگیرانه» برای محافظت از نیروهای آمریکایی در منطقه است. وزیر دفاع آمریکا پیت هگزث و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، در یک کنفرانس خبری جزئیات عملیات بمباران مراکز هستهای ایران را توضیح داده و گفتند ارتش ایالات متحده سه سایت کلیدی هستهای در ایران را هدف قرار داد. به گفته مقامات، این حمله تحت عنوان رمز «چکش نیمهشب» طراحی و اجرا شد و نشان داد ارتش آمریکا در صورت استفاده کامل از قدرت هوایی و دریایی خود، چه ظرفیتی برای وارد کردن ضربات دقیق و ویرانگر به اهداف راهبردی دارد.
ژنرال کین اعلام کرد در ارزیابی اولیه، هر سه تأسیسات مورد هدف — از جمله سایتهای «فوردو»، «نطنز» و «اصفهان» — دچار «تخریب بسیار شدید» شدهاند. اگرچه ارزیابی نهایی هنوز تکمیل نشده، اما وزیر دفاع آمریکا تکرار کرد که این سایتها طبق ادعای رئیسجمهور ترامپ «محو شدهاند». با این حال، ژنرال کین هنوز درباره باقیماندن توان بالقوه ایران برای ساخت سلاح هستهای اظهارنظر قطعی نکرد.
این عملیات در ساعت ۶:۴۰ تا ۷:۰۵ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در روز شنبه انجام شد. بمبافکنهای B-2 از پایگاه هوایی وایتمن در ایالت میزوری به پرواز درآمدند و پس از سفری بیش از ۷۰۰۰ مایل، وارد حریم هوایی ایران شدند. برای نخستین بار در تاریخ، از بمبهای سنگرشکن GBU-57 با وزن ۳۰ هزار پوند استفاده شد — بمبهایی که فقط توسط B-2 قابل حمل هستند.
به گفته ژنرال کین، در مجموع ۱۴ بمب GBU-57 و حدود ۲۵ موشک کروز تاماهاوک که از یک زیردریایی آمریکایی شلیک شده بودند، در عملیات به کار رفتند. در کل، نزدیک به ۷۵ مهمات هدایتشونده با دقت بالا استفاده شد. ژنرال کین تأکید کرد که این عملیات «بسیار محرمانه» بوده و فقط شمار اندکی در واشنگتن از جزئیات آن آگاه بودهاند. او گفت که عنصر غافلگیری کاملاً حفظ شده و در طول پرواز به سمت هدف، نشانهای از حمله متقابل از سوی پدافند هوایی یا جنگندههای ایرانی گزارش نشده است. علاوه بر هفت بمبافکن اصلی که از خاک آمریکا برخاسته بودند، گروهی از B-2 دیگر از سمت اقیانوس آرام به عنوان عملیات فریب به پرواز درآمدند. جنگندههای نسل چهارم و پنجم — شامل احتمالا F-35 و F-22 — نیز با حمله به سامانههای پدافندی ایران مسیر را برای نفوذ بمبافکنها هموار کردند.
این مأموریت، که به گفته ژنرال کین با هدف «ضربه سنگین به زیرساختهای برنامهی تسلیحات هستهای ایران» طراحی شده بود، یکی از دقیقترین و سنگینترین حملات راهبردی نیروی هوایی آمریکا در دهههای اخیر محسوب میشود. معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، روز یکشنبه حاضر نشد بگوید که آیا سه سایت غنیسازی اورانیوم ایران که شب گذشته توسط نیروهای آمریکایی بمباران شدند، بهطور کامل نابود شدهاند یا نه، اما اظهار داشت که توان بالقوه ایران برای ساخت سلاح هستهای بهطور قابلتوجهی عقب رانده شده است.
ونس در گفتوگو با کریستن ولکر در برنامهی «میت د پرس» شبکه NBC گفت: «ما در حال جنگ با ایران نیستیم. ما در حال جنگ با برنامه هستهای ایران هستیم.» او با قاطعیت تأکید کرد ایالات متحده قصد سرنگونی رهبری ایران را ندارد. ونس گفت: «کاری که ما کردیم، نابود کردن برنامه هستهای ایران بود»؛ اما در ادامه افزود: «فکر میکنم این برنامه را بهطور قابل توجهی عقب راندیم، و این کار را بدون به خطر انداختن جان خلبانان آمریکایی انجام دادیم.»