چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵

آمریکا اعلام کرد محاصره دریایی همه بنادر و مناطق ساحلی ایران را از ساعت ۲۰ به وقت گرینویچ سه‌شنبه از سر گرفته است؛ هم‌زمان دونالد ترامپ طرح جنجالی دریافت ۲۰ درصد از ارزش محموله‌های عبوری از تنگه هرمز را که تنها یک روز پیش مطرح کرده بود، کنار گذاشت. این دو تصمیم در حالی اعلام شد که حملات تازه آمریکا به ایران و حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی به تأسیسات مرتبط با آمریکا در منطقه، تفاهم موقت ماه گذشته را عملاً به آستانه فروپاشی رسانده است.
ارتش آمریکا هم‌زمان دور تازه‌ای از حملات را با هدف آنچه «کاهش توان ایران برای حمله به کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز» خوانده، آغاز کرد. رسانه‌های دولتی ایران از اصابت پرتابه‌های آمریکایی به اطراف بندرعباس، منطقه‌ای نزدیک سیریک، قشم و نزدیکی تأسیسات آب و برق در جزیره کیش خبر داده‌اند؛ گزارش‌هایی که رویترز می‌گوید به‌طور مستقل فوراً قابل راستی‌آزمایی نبوده‌اند.
محاصره دریایی تازه شامل کشتی‌هایی است که به بنادر، پایانه‌ها و مناطق ساحلی ایران وارد می‌شوند یا از آن خارج می‌گردند. واشنگتن می‌گوید عبور کشتی‌هایی که به مقصد یا از مبدأ ایران نیستند، از هرمز متوقف نخواهد شد. ترامپ نیز گفته است تنگه برای همه کشتی‌ها، به‌جز کشتیرانی ایران، باز است. هم‌زمان ارتش آمریکا اعلام کرده بیش از ۲۰ ناو جنگی و صدها هواپیمای نظامی در منطقه عملیاتی‌اند.
ایران این اقدامات را نشانه تشدید جنگ و محاصره اقتصادی دانسته است. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در تلویزیون دولتی گفت اگر آمریکا تصور می‌کند با سخت‌تر کردن اقدامات نظامی و اقتصادی می‌تواند تهران را به میز مذاکره بازگرداند، «اشتباه می‌کند». تهران می‌گوید واشنگتن با لغو مجوزهای فروش نفت و بازگرداندن محاصره، تعهدات تفاهم ماه گذشته را نقض کرده است.
اکنون تفاهم موقت آمریکا و ایران که قرار بود مسیر توقف جنگ و بازگشایی هرمز را هموار کند، در عمل بی‌اثر شده است. واشنگتن می‌گوید ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و باید حمله به کشتی‌ها را متوقف کند؛ تهران خواستار رفع تحریم‌ها و پذیرش نقش خود در مدیریت هرمز است. در چنین وضعیتی، عقب‌نشینی ترامپ از تعرفه ۲۰ درصدی شاید یک عقب‌نشینی تاکتیکی باشد، اما بازگشت محاصره دریایی و ادامه حملات نظامی نشان می‌دهد بحران وارد مرحله‌ای خطرناک‌تر شده است.