آغاز عملیات نظامی گسترده اسرائیل در غزه و طرح محرمانه و سه مرحلهای اسرائیل برای کنترل غزه بعد از حماس
یکشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴
در تاریخ ۱٦ مه ۲۰۲۵، اسرائیل عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر، عمدتاً زنان و کودکان، منجر شد. این عملیات که (ارابههای جدعون) نام دارد، با هدف اعمال فشار بر حماس برای آزادی گروگانهایی که در حمله مرگبار اکتبر ۲۰۲۳ به اسارت گرفته شدند، انجام میشود.
در بیانیهای که اواخر جمعه (٢٦ اردیبهشت) منتشر شد، نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) اعلام کردند که: «به عنوان بخشی از مراحل اولیه عملیات ارابههای جدعون و گسترش کمپین در غزه، برای دستیابی به تمام اهداف جنگ در غزه، حملات گستردهای را آغاز کرده و نیروهایی را برای تصرف مناطق استراتژیک در نوار غزه بسیج کردهاند،». این اعلامیه در حالی منتشر شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، سفر خود به منطقه را که شامل توقفهایی در عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی بود، به پایان رساند، اما به اسرائیل سفر نکرد. پیشتر در روز جمعه، دونالد ترامپ اذعان کرد که مردم در غزه در حال گرسنگی هستند و ادعا کرد که ایالات متحده وضعیت در این منطقه را “رسیدگی خواهد کرد”. رئیسجمهور ایالات متحده به خبرنگاران در ابوظبی گفت: «ما به غزه نگاه میکنیم. و ما آن را رسیدگی خواهیم کرد. بسیاری از مردم در حال گرسنگی هستند».
با این حال، بحثها درباره آینده بلندمدت غزه متوقف شدهاند. روز پنجشنبه، ترامپ تمایل خود را برای تبدیل غزه به یک “منطقه آزادی” توصیف کرد، که ممکن است تکرار طرحی باشد که در فوریه ارائه داد تا ایالات متحده کنترل قلمرو فلسطینی را برای بازسازی آن به عنوان یک مرکز تفریحی و تجاری لوکس به دست گیرد. امیدواری گستردهای وجود داشت که سفر ترامپ به منطقه میتواند منجر به توقف جدیدی در درگیریها یا تجدید کمکهای بشردوستانه به غزه شود. گفتنی است که، یورونیوز به سندی دست یافته، که نشان میدهد اسرائیل در حال بررسی گزینهای برای تشکیل یک نهاد جدید در نوار غزه پس از شکست حماس است. این طرح در قالب گزارشی ۳۲ صفحهای به نام (برنامه امنیت و بازسازی غزه؛ فردای پس از حماس چگونه باید باشد) ارائه شده و توسط (انجمن دفاع و امنیت اسرائیل) (متشکل از ۳۵ هزار نیروی ذخیره امنیتی اسرائیل) و اندیشکده (مرکز امور عمومی اورشلیم) نوشته شده است. این سند که تاریخ آن دسامبر ۲۰۲۳ است، یکی از گزینههای مطرح برای آینده غزه به شمار میرود و به دولت اسرائیل ارائه شده است. هرچند زمان دقیق ارائه آن مشخص نیست.
طرح چه میگوید؟
طرح پیشنهادی شامل بازسازی اقتصادی، ایجاد زیرساختها و «ریشهکن کردن ایدئولوژی مرگبار» در جامعه غزه است، که آن را «فرایند نازیزدایی» مینامد. این برنامه به صراحت هرگونه حاکمیت فلسطینی، اعم از تشکیلات خودگردان یا اونروا، را رد میکند و تاکید دارد که هدف اصلی پایان دادن به حاکمیت حماس است و نه تعیین سرنوشت سیاسی فلسطینیان.
سه مرحله اصلی طرح
مرحله اول:
در مرحله نخست این طرح، ارتش اسرائیل کنترل کامل نوار غزه را در دست خواهد گرفت، از جمله گذرگاه رفح و مرز میان غزه و مصر.
این مرحله شامل ایجاد یک منطقه حائل در امتداد مرزها و تخریب گسترده زیرساختهای موجود در این نواحی برای غیرقابل سکونت کردن آنهاست. همچنین اعمال یک حکومت نظامی موقت پیشبینی شده تا زمانی که یک «سازوکار جدید» برای اداره غیرنظامی منطقه ایجاد شود.
مرحله دوم:
در مرحله دوم، پنج شورای محلی خودمختار در مناطق غزه شمالی، غزه شهری، غزه مرکزی، خانیونس و رفح ایجاد خواهد شد. اعضای این شوراها نباید وابسته به گروههای فلسطینی باشند و باید اسرائیل را به رسمیت بشناسند. این مرحله شامل اجرای برنامهای برای بازآموزی فرهنگی-اجتماعی تحت نظارت اسرائیل و کنترل شدید بر نظام آموزشی و فعالیتهای فرهنگی غزه است.
همچنین یک نهاد با عنوان «مدیریت بینالمللی» برای کمکرسانی، بازسازی و نظارت تشکیل میشود که اسرائیل نقش محوری در آن دارد و کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، فرانسه، بریتانیا، ایتالیا، مصر، امارات، بحرین و احتمالا عربستان سعودی نیز در آن مشارکت خواهند داشت.
مرحله سوم:
احتمالا پس از حذف کامل ساختار فعلی غزه تحت حاکمیت حماس، «تعیین سرنوشت سیاسی» برای ساکنان غزه در نظر گرفته شده ولی با شروط سخت و زمان نامشخص.