شنبه ۲۲ فروردین ۱۴۰۵

حملات اخیر به ایران به صدها فضای آموزشی آسیب زده و آموزش را به فضای مجازی
کشانده است، اما نابرابری در دسترسی، ضعف زیرساخت‌ها و فشار بر دانش‌آموزان و
معلمان، بحران آموزش را عمیق‌تر کرده است.

در پی حملات اخیر آمریکا و اسرائیل  به مناطق مختلف ایران، اکنون نظام آموزشی این
کشور با آسیب‌هایی گسترده روبه‌رو شده است؛ آسیب‌هایی که نه‌تنها زیرساخت‌های
فیزیکی مدارس را هدف قرار داده، بلکه روند آموزش را نیز با اختلال‌های جدی مواجه
کرده است.
بر اساس اعلام رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس، در جریان این
حملات، بیش از ۶۴۰ فضای آموزشی و اداری در ۱۷ استان کشور آسیب دیده‌اند.
از این تعداد، حدود ۲۵۰ فضا نیازمند تعمیرات اساسی هستند و دست‌کم ۱۵ مدرسه نیز
باید به‌طور کامل تخریب و بازسازی شوند.
این آمار نشان می‌دهد که ابعاد خسارت تنها به چند نقطه محدود نیست و بخش
قابل‌توجهی از زیرساخت آموزشی کشور را نیز درگیر کرده است. در همین حال،
مقام‌های مسئول از آغاز پروژه‌هایی برای ساخت مدارس جدید خبر داده‌اند، از جمله
احداث مجتمع آموزشی “شجره طیبه” که قرار است به یاد دانش‌آموزان جان‌باخته
ساخته شود و شامل دو مدرسه ۱۲ کلاسه خواهد بود.
در حالی که برنامه‌ریزی‌ها برای بازسازی مدارس آغاز شده، زمان‌بندی این پروژه‌ها
یکی از چالش‌های اصلی است. علی فرهادی سخنگوی وزارت آموزش و پرورش در
گفت‌وگو با “دفاع پرس” گفته است که تلاش می‌شود تمامی مدارس آسیب‌دیده تا آغاز
سال تحصیلی جدید در مهرماه بازسازی شوند.
با این حال، تجربه پروژه‌های عمرانی در ایران و گستردگی خسارت‌ها، تردیدهایی را
درباره تحقق این هدف در زمان تعیین‌شده ایجاد کرده است. به گفته این مقام، بخشی از
هزینه‌های بازسازی از طریق کمک خیرین، نهادهای اجتماعی و حمایت دولت تامین
خواهد شد.
در چنین شرایطی، آموزش حضوری در بسیاری از مناطق، به‌ویژه در استان تهران،
متوقف شده و به فضای مجازی منتقل شده است. همچنبن استاندار تهران نیز اعلام کرده
که فعالیت مدارس تا پایان فروردین‌ماه به‌صورت غیرحضوری ادامه خواهد داشت و
دانشگاه‌ها نیز تا اطلاع ثانوی آموزش آنلاین را دنبال می‌کنند.
برای دانش‌آموزان مدارس ایرانی خارج از کشور، از جمله در امارات، نیز سازوکار
جدیدی طراحی شده است. وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده که آموزش این
دانش‌آموزان از طریق یک سامانه آنلاین به‌صورت آفلاین ادامه خواهد یافت و محتوای
درسی بدون تغییر در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد.
در این سیستم  ، امتحانات پایانی حذف شده و ارزیابی دانش‌آموزان بر اساس
پروژه‌ها، تکالیف و عملکرد مستمر انجام می‌شود. این تغییر نشان‌دهنده تلاش برای

حفظ روند آموزشی در شرایط بحرانی است، اما در عین حال پرسش‌هایی درباره کیفیت
آموزش ایجاد می‌کند.
در کنار روایت رسمی از تداوم آموزش، برخی فعالان حوزه آموزش تصویر متفاوتی از
وضعیت ارائه می‌دهند. آنها می‌گویند، آموزش آنلاین در ایران بیش از آنکه نشانه
پیشرفت باشد، بازتابی از بحران‌های ساختاری در نظام آموزشی است. در بسیاری از
مناطق محروم، از جمله بخش‌هایی از سیستان و بلوچستان  ، دانش‌آموزان یا به
اینترنت دسترسی ندارند یا برای دریافت آنتن مجبور به جابه‌جایی هستند.