پنجشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۴

همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، بخشی از روایت این جنگ حول نفت شکل گرفته است؛
منبعی که دهه‌ها با مداخله قدرت‌های غربی در منطقه گره خورده است. اما با گسترش
دامنه درگیری و کشیده شدن آن به کشورهای همسایه در خلیج فارس، برخی تحلیلگران
می‌گویند منبع آسیب‌پذیر دیگری نیز به یک نقطه تنش بالقوه تبدیل شده است: آب.
کشورهای حوزه خلیج فارس تنها حدود دو درصد از منابع آب شیرین تجدیدپذیر جهان
را در اختیار دارند و به شدت به آب‌شیرین‌کن‌ها متکی هستند. این وابستگی با رشد
صنعت نفت از دهه ۱۹۵۰ و فشار آن بر منابع محدود آب منطقه بیشتر شده است.
بر اساس داده‌های موسسه روابط بین‌الملل فرانسه، ۹۰ درصد آب کویت از طریق
شیرین‌سازی آب دریا تامین می‌شود. این رقم در عمان ۸۶ درصد، در عربستان
سعودی ۷۰ درصد و در امارات متحده عربی ۴۲ درصد است.
ویل لو کسن، پژوهشگر مرکز علوم محیط زیست، شیلات و آبزی‌پروری در عمان،
میگوید: در سال ۲۰۲۱ حجم کل تولید آب در تاسیسات شیرین‌سازی در خلیج فارس
بیش از ۲۰ میلیون متر مکعب در روز بود؛ معادل پر کردن روزانه هشت هزار استخر
شنای المپیک.
منابع آب شیرین در خلیج فارس بسیار محدود است و به همین دلیل هرگونه حمله
مستقیم یا غیرمستقیم به این زیرساخت‌ها می‌تواند پیامدهای بسیار بزرگی داشته باشد
کشاورزی و تولید مواد غذایی نیز در این منطقه به آب شیرین‌شده وابسته است، زیرا
ذخایر آب زیرزمینی – که معمولا برای آبیاری استفاده می‌شوند – در بسیاری از نقاط
خلیج فارس به شدت کاهش یافته‌اند.
همین وابستگی باعث شده زیرساخت‌های آبی به نقطه ضعفی راهبردی تبدیل شوند که
به نظر می‌رسد هم ایران و هم آمریکا مایل‌اند از آن بهره ببرند.
تحلیلگران رویکرد تهران را “تشدید افقی” توصیف می‌کنند؛ یعنی گسترش دامنه
درگیری به جای مواجهه مستقیم با آمریکا و اسرائیل. به گفته آن‌ها، هدف قرار دادن

زیرساخت‌های آبی نیز بخشی از این راهبرد به شمار می‌رود، هرچند تهران آن را در
قالب اقدام تلافی‌جویانه مطرح می‌کند.